پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٨١ - ٣- صراط مستقيم

٣- صراط مستقيم‌

در ششمين آيه سوره‌ «احمد» كه شبانه روز در نمازها مى‌خوانيم عرضه مى‌داريم:

اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقيمَ‌: «ما را به راه راست هدايت كن».

راهى كه ما را به تو و به آنچه موجب رضاى تو است برساند، راهى جداى از راه كسانى كه غضب تو آنها را فرو گرفته، و همچنين جداى از راه گمراهان.

خدايا ما را هم به اين راه هدايت فرما؛ و هم در اين راه ثابت و پايدار و برقرار دار.

بى شك‌ «صراطِ مُسْتَقيم» مفهوم بسيار وسيع و گسترده‌اى دارد و لذا بعضى آن را به معنى اسلام و بعضى قرآن، و بعضى پيامبر صلى الله عليه و آله و امامان راستين و بعضى به آيين اللَّه، و بعضى به معنى راه و روش انبياى الهى تفسير كرده‌اند كه هر كدام از اينها مى‌تواند بخشى از مفهوم وسيع آيه را تشكيل دهد.

ولى در روايات متعّدى كه به طرق مختلف از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نقل شده است انگشت روى يكى از بارزترين مصاديق آن گذاشته شده؛ زيرا صراط مستقيم به راه و روش على بن ابيطالب عليه السلام و يا محمّد و آل محمّد صلى الله عليه و آله تفسير شده است.

حاكم حسكانى در شواهد التّنزيل از جابر بن عبداللَّه انصارى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نقل مى‌كند كه فرمود:

«انَّ اللَّهَ جَعَلَ عَلِيّاً وَ زَوْجَتَهُ وَ ابْنائَهُ حُجَجَ اللَّهِ عَى خَلْقِهِ وَ هُمْ ابْوابُ الْعِلْمِ فى امَّتى، مَنْ اهْتَدى بِهِم هُدِىَ الى صِراطٍ مُسْتَقيمٍ»:

«خداوند على عليه السلام و همسرش (فاطمه زهرا عليها السلام) و فرزندان او را حجّت‌هاى الهى بر خلقش قرار داده، و آنها درهاى علم در امّت من هستند؛ هر كس به وسيله آنها هدايت شود، به صراط مستقيم هدايت شده است. [١]

و در حديث ديگرى از ابن عبّاس از رسول خدا صلى الله عليه و آله چنين نقل مى‌كند كه به على بن ابيطالب عليه السلام فرمود: «انْتَ الطَّريقُ الْواضِحُ وَ انْتَ الصِّراطُ الْمُسْتَقيمُ وَ انْتَ يَعْسُوبُ‌

[١]. شواهد التّنزيل، جلد ١، صفحه ٥٨، حديث ٨٩.