پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢١٦ - ٥- آيه قربى

از قبائل شما رابطه خويشاوندى سببى يا نسبى دارم مرا آزار ندهيد.

اين تفسير بدترين معنايى است كه در تفسير آيه شده؛ چرا كه درخواست اجر رسالت تنها از كسانى مطلوب است كه رسالت او را پذيرا شده‌اند. ولى در مورد آنان اذّيت و آزار مى‌رساندند نسبت به پيامبر صلى الله عليه و آله معنا ندارد؛ وامّا اگر منظور دشمنان او است كه وى را آزار مى‌رساندن؛ آنها اصلا رسالتش را قبول نداشتند، تا چه رسد به اجر و پاداش آن!. چگونه ممكن است بگويد پاداش رسالتم اين است كه مرا به خاطر خويشاوندى كه با شما دارم آزار ندهيد.

نكته اصلى در مورد آيه اين است كه از يك سو قرآن مجيد از بسيارى از پيامبران الهى نقل مى‌كند كه آنها با صراحت مى‌گفتند: «من براى اين (دعوت،) هيچ پاداشى از شما نمى‌طلبم؛ پاداش من تنها بر پروردگار جهانيان است.» وَ ما اسئَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ اجْر انْ اجْرى الّا على‌ رَبِّ العالَمين‌.

اين جمله تنها در سوره‌ «شعراء» در مورد پنج نفر از پيامبران الهى (نوح و هود و صالح، و لوط و شعيب عليهم السلام) آمده است. [١] از سوى ديگر آيه مورد بحث در مورد شخص پيامبر صلى الله عليه و آله مى‌فرمايد: «من از شما پاداشى تقاضا نمى‌كنم مگر دوستى خويشاوندانم را».

و از سوى سوم، در آيه ٥٧ سوره‌ «فرقان» باز در مورد پيامبر صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم: قُلْ ما اسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ اجْرٍ الّا مَنْ شاءَ انْ يتَّخُذَ الى رَبّهِ سَبيلًا: بگو: «من در برابر آن (ابلاغ آيين خدا) از شما هيچ‌گونه پاداشى نمى طلبم؛ مگر كسى كه بخواهد راهى به سوى پروردگارش برگزيند (و اين پاداش من است.)»

و از سوى چهارم در آيه ٤٧ «سبأ»، باز در مورد پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله آمده است: قُلْ ما سَئَلْتُكُمْ مِنْ اجْر فَهُوَ لَكُمْ انْ اجرِىَ الّا عَلَى اللَّهِ‌: بگو: «هر اجر و پاداشى از شما

[١]. به ترتيب: آيه ١٠٩ و ١٢٧ و ١٤٥ و ١٦٤ و ١٨٠ سوره «شعراء».