فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٢٥ - تبييت نيّت سفر حيدر بهرمن
كه قصد سفر در ماه رمضان را دارد و از ميان خانوادهاش پس از طلوع صبح بيرون مىرود، فرمود: هرگاه صبح را ميان خانوادهاش باشد، روزه آن روز بر او واجب است مگر آنكه شبانه بيرون رود (قبل از طلوع فجر).
هر دو روايت به دليل اعراض اصحاب از آنها غير قابل استنادند.
دسته پنجم: رواياتى كه دلالت دارند بر اينكه اگر پيش از فجر خارج شود، مخير است وگرنه روزه بگيرد. اين دسته از روايات در كتاب «جعفريات» به اسناد نويسنده آن از على بن أبي طالب(ع) نقل شده است از جمله:
من خرج من منزله مسافراً في شهر رمضان قبل انشقاق الفجر فهو في صيام ذلك اليوم بالخيار وإذا هو خرج بعد انشقاق الفجر فعليه صيامه و لا يفطر؛ (١٩)
هر فردى كه قبل از سپيده صبح به قصد سفر از خانه بيرون رود، در گرفتن روزه آن روز مخيّر است و هرگاه پس از سپيده صبح بيرون رود، بايد روزه آن روز را بگيرد و نبايد افطار كند.
در اعتبار كتاب «جعفريات» كه گاهى «اشعثيات» نيز خوانده مىشود، جاى بحث است، اما روايت مذكور با مذهب عامه منطبق است و در فرض تعارض مرجوح مىشود.
دسته ششم: روايتى كه دلالت دارد بر اينكه اگر شخص پيش از فجر سفر كند، افطار كند و گرنه مخير خواهد بود:
روى الشيخ(ره) با سناده عن محمد بن على بن محبوب، عن يعقوب بن يزيد، عن ابن أبي عمير، عن رفاعة بن موسى، قال : سألت أبا عبد اللّه(ع) عن الرجل يريد السفر في رمضان، قال : إذا أصبح في بلده ثم خرج، فإن شاء صام و إن شاء أفطر؛ (٢٠)
(١٩) جامع احاديث الشيعه، ج١١، ص٥٢٣، باب ٧ از ابواب من يجب عليه الصوم، ح١٢.
(٢٠) وسائل الشيعه، ج١٠، ص١٨٧، باب ٥ از ابواب من يصح منه الصوم، ح٧.