فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٥٠ - اجبار
ازدواج دائم و منقطع تفصيل داده و حق اجبار را براى ولىّ فقط در عقد دائم مىدانند و برخى ديگر بر عكس، حق اجبار را براى ولىّ فقط در عقد منقطع مىدانند نه در دائم (٤٩).
٢. حق مرد براى اجبار همسر مطلقه رجعيه خود به رجوع
شارع به زوج حق داده است كه همسر مطلقه رجعيه خود را مجبور به رجوع كند، بدين معنا كه مرد مىتواند در اثناى عده همسر رجعى خود، به وى رجوع كند، هر چند همسر مطلقه راضى به رجوع نباشد يا حتى از رجوع زوج آگاه نباشد. (٥٠) اين حق زوج فقط در مدت عده مطلقه است و بعد از انقضاى عده حق رجوع ندارد و زوجه از وى جدا مىشود و مىتواند با ديگرى ازدواج كند.(ر.ك: مدخل رجعت).
٣. حق مرد براى اجبار همسر خود به آراستگى .
از جمله امورى كه شارع مقدس حق اجبار را براى زوج نسبت به همسرش تجويز كرده اين است كه زوج حق دارد همسرش را ملزم به آراستگى و زدودن اشياء نامطبوع ازخود كند كه باعث كاهش لذتبردن شوهر از همسر مىشود، مثل زايل كردن بوى بد بدن و موهاى زايد و بلندى ناخنها و امثال آن. وجه استدلال براى اجبار در اين مورد آن است كه وجود اوصاف و حالات نامطبوع در زوجه موجب نقص التذاد زوج مىشود كه حق زوج بر زوجه است براى استيفاى اين حق خود، همسرش را به ازاله آنها مجبور كند. بعضى از فقها در اين مسئله قائل به تفصيل شدهاند، در امورى كه مانع از استمتاع است حق اجبار را براى زوج ثابت مىدانند و در امورى كه مانع از استمتاع نيست دو قول وجود دارد. (٥١)
(٤٩) ر.ك: الحدائق الناضرة، ج٢٣، ص٢١١.
(٥٠) المبسوط في فقه الاماميه، ج٥، ص١٠٣؛ أحكام النساء از سلسله مؤلفات شيخ مفيد، ص٤٣.
(٥١) المبسوط فى فقه الاماميه، ج٤، ص٢١١؛ كشف اللثام، ج٧، ص٢٣١ ـ ٢٣٢؛ جواهر الكلام، ج٣٠، ص٥٨.