فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٨٥ - قانون توارث زوجين از ديدگاه قرآن كريم خالد غفورى

زنان از زمين ارث ببرند، عمر بن عبدالعزيز گفت: سبحان اللّه‌، پس كتاب خداوند چه مى‌شود؟ سليمان گفت: اى پسر برو دفترى را كه عبدالملك در اين مورد نوشته بياور. عمربن عبدالعزيز گفت: گويا تو را به سراغ مصحف فرستاده‌اند! ايوب بن سليمان گفت: به خدا قسم اگر كسى اين سخن را نزد اميرالمؤمنين مى‌گفت، فوراً سرش از بدنش جدا مى‌شد. عمر بن عبدالعزيز گفت: هرگاه امر به دست تو و امثال تو برسد، سخنى سخت‌تر از اين عليه شما وارد اسلام نخواهد شد و سپس برخاست و رفت. (٥٢)

برخى از محققان از اين نقل ابن ابى الحديد، نتيجه گرفته‌اند كه قول به ارث نبردن زوجه از زمين، ميان صحابه و تابعين بوده است. وى در ذيل اين نقل مى‌گويد:

اختصاص اين قول به عبدالملك و فرزندش سليمان بدون آنكه فردى ديگر از صحابه و تابعان قايل به آن باشد، بعيد به نظر مى‌رسد و به احتمال قريب به يقين مى‌توان گفت كه اين قول ميان عده‌اى از صحابه و تابعان قائل داشته است، اما قائلان آن منقرض شده بودند؛ چرا كه مسلماً عبدالملك اين حكم را از ائمه اهل بيت ـ به سبب جدايى كه ميان بنى هاشم و بنى اميه وجود داشت ـ نگرفته بود. در هر صورت، جمهور اهل سنت قائل به محروم نشدن زوجه از زمين‌اند و معتقدند كه زوجه از تمامى تركه شوهر ارث مى‌برد. از ميان اماميه، ابن جنيد اسكافى و برخى از اعاظم معاصر نيز مايل به اين قول شده‌اند. (٥٣)

به جز اسكافى (٥٤)، برخى ديگر از اماميه نيز قائل به محروم نشدن زوجه از