فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦٧ - قانون توارث زوجين از ديدگاه قرآن كريم خالد غفورى
صورت دوم: شوهر داراى فرزند است كه در اين صورت سهم زوجه يك هشتم است. (١١)
خداوند مىفرمايد:
{ولهنّ الربع ممّا تركتم إن لم يكن لكم ولد فإن كان لكم ولد فلهنّ الثمن ممّا تركتم من بعد وصية توصون بها أو دين. } (١٢)
بحث سوم: واژه «ولد»، چهار مرتبه در قسمت اول آيه كه مربوط به ارث زوجين است تكرار شده كه دو مرتبه به زوج و دو مرتبه به زوجه نسبت داده شده است. اين واژه در آيه به صورت مطلق آمده و مقيّد به قيدى نيست، از اين اطلاق از جهاتى سعه و شمول استفاده مىشود كه به آنها اشاره مىكنيم:
جهت اول: منظور از فرزند زوجه در دو صورت اول، يعنى صورتى كه شوهر وارث است، اعم از آن است كه فرزند زوجه از همان شوهرش باشد كه وارث است و يا از شوهر سابقش باشد. (١٣) از تعابير «إن لم يكن لهنّ ولد» و «فان كان لهنّ ولد»، استفاده مىشود؛ كه نسبت ولد و فرزند به زوجه در آيه مطلق است.
جهت دوم: مراد از فرزند شوهر نيز كه در دو صورت اخير يعنى درفرضى كه زوجه وارث است، اعم از آن است كه فرزند شوهر از همان زوجه باشد كه وارث است و يا از زوجه ديگرى باشد. از تعابير «إن لم يكن لكم ولد» و «فإن كان لكم ولد» استفاده مىشود كه نسبت فرزند به شوهر، در اين آيه مطلق است.
جهت سوم: در صورتى كه زوجه وارث باشد، تفاوتى ميان صورتى كه فرزند شوهر از همسر دائم باشد و يا موقت وجود ندارد، بنابراين، فرزند از اين جهت عموميت دارد.
(١١) فقه القرآن، ج٢، ص٣٣٥، مسالك الافهام، ج٤، ص١٧٥.
(١٢) نساء، آيه ١٢.
(١٣) زبدة البيان، ص٨٢٠.