بحث لغوى و تشريح لفظ مدخل از نظر ماده، هيأت، ريشه و معانى آن اهميت بسيار دارد؛ همان گونه كه در بيان مراد لفظ مدخل در كتب فقهى و نسبت معناى فقهى با معناى لغوى نيز، دقت فراوان صورت گرفته است تا روشن شود آيا معناى لغوى، معناى اصطلاحى را بازتاب مى‌دهد ؟

به منظور هر چه بيش‌تر روشن شدن مدخلى كه از آن بحث مى‌شود و تمييز آن با مدخل‌ها و الفاظ ديگر، بخشى را تحت عنوان «الالفاظ ذات الصلة» باز كرده‌ايم و الفاظى را كه به نحوى با مدخل مورد بحث در ارتباط هستند، در ذيل آن آورديم خواه ربط آنها از نوع عموم و خصوص مطلق باشد يا من وجه و يا مترادف باشند. گاه از واژگان مباين نيز ذكرى به ميان مى‌آيد.

بر همين سياق، براى رفع همه ابهامات از مدخل مورد بحث، گاه توضيحاتى را افزوده و يا به تقسيماتى اشاره كرديم.

دوم، عنصر تصديقى كه متشكل از مجموعه‌اى از احكام شرعى است. اين عنصر نيز به نوبه خود، عناصر دقيق‌ترى را به شرح ذيل در بر دارد:

الف) موضوع حكم شرعى: در آغاز هر بحث بايد موضوع آن كه حكم فقهى داير مدار آن است، به درستى تبيين گردد. بسيار اتفاق مى‌افتد كه در تعريف موضوع و تعيين صورت مسئله، اختلاف نظرهايى وجود داشته باشد. تبيين موضوع، نقطه مركزى بحث است و گاهى جهت‌گيرى بحث فقهى را تغيير مى‌دهد. علاوه بر اين، گاه مسئله داراى صور و شقوقى است كه بايد در ابتدا تجزيه و تفكيك شود.

ب) حكم شرعى: حكمى است كه شارع مقدس براى موضوع خاصى معيّن كرده كه يا تكليفى است مانند وجوب و حرمت و استحباب و كراهت و اباحه و يا وضعى است مانند ملكيت و زوجيت و صحت و فساد.

گاه فقيه از بررسى دلايل به نتيجه‌اى قطعى و جزمى نمى‌رسد و يقين به حكم خاصى