فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١١١ - بررسى فقهى حكم عده زنان بدون رحم آيت اللّه محمد مؤمن
٢. {والمطلقات يتربصن بانفسهن ثلاثة قرؤ } (٢٥)
زنان طلاق گرفته، بايد سه قرء درنگ كنند [و عده نگهدارند ].
اين آيه، با توجه به فراگير بودن واژه «المطلقات»، دربرگيرنده همه گونههاى زنان است، چنانكه در واژه «النساء» گذشت. تحقيق در مطلب آن است كه: دلالت اين آيه تام و كامل نيست؛ زيرا حكم درنگ سه قرء فراگير بودن آيه را تنها در محدوده زنانى كه عادت ماهانه دارند، اختصاص مىدهد. قرءهاى سه گانه، چه به معناى پاكى باشد، چنانكه درست همين است و روايات بر آن گواهند و نيز مناسب با ريشه اين واژه، كه همان جمع و يك جا بودن است زيرا در هنگام پاكى، خون در رحم جمع مىگردد و چه به معناى قاعدگى باشد، چنانكه آن را در شمار معانيش آورداند، تنها درباره كسى متصور است كه قاعدگى و پاكى دارد و مىتوان براى وى سه پاكى و سه حيض در نظر گرفت، ولى كسى كه پس از طلاق، هرگز عادت ماهانه نمىشود، خواه براى نرسيدن به سن قاعدگى و خواه براى گذشتن از سالهاى قاعدگى و يا به دليل بيرون آوردن رحم و يا ديگر رخدادها و بيماريها، نمىتواند در گستره عموم آيه باشد و اين حكم، بر او جارى گردد. پس، اختصاص داشتن گزاره [محمول ] به برخى از گونهها و تصور نداشتن بقيه، خود گواه بر تخصيص موضوع خواهد بود كه روشن است.
١. احاديث:
به دستهاى از روايات نيز، بر درستى اين قاعده فراگير، استدلال شده است، مانند:
١. روايت معتبر داود بن سرحان از امام صادق(ع):
«داود بن سرحان عن ابى عبد الله(ع) قال: عدة المطلقة ثلاثة قرؤ او ثلاثة اشهر ان لمتكن تحيض. (٢٦)
(٢٥) بقره، آيه ٢٢٨.
(٢٦)وسائل الشيعه، ج١٥، ص٤٢٢ .