پند جاويد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٣٥ - تقدير و قضاى الهى

انواع روزى

بسم اللّه الرّحمن الرّحيم

وَالرِّزْقُ رِزْقَانِ رِزْقٌ تَطْلُبُهُ وَ رِزْقٌ يَطْلُبُكَ، فَإِنْ لَمْ تَأْتِهِ أَتَاكَ، وَاعْلَمْ يَابُنَىَّ أَنَّ الدَّهْرَ ذُو صُرُوف فَلاَ تَكُنْ مِمَّنْ يَشْتَدُّ لاَئِمَتُهُ وَ يَقِلُّ عِنْدَ النَّاسَ عُذْرُهُ، مَا أقْبَحَ الخْضُوُعُ عِنْدَ الْحَاجَةِ وَ الجَفَاءُ عِنْدَ الْغِنَى؛

و روزى دو قسم است: يكى آن كه تو آن را مى‌جويى و ديگرى، آن كه تو را مى‌جويد و اگر تو نزد آن نروى او در پى تو مى‌آيد، و بدان پسركم كه روزگار پر تحول است. از جمله آنان كه ملامتشان سخت و زياد و عذرشان نزد مردم اندك است، مباش. چه زشت است فروتنى به هنگام نيازمندى، و درشتى در وقت بى‌نيازى.

در شرح و توضيح نامه اميرالمؤمنين، على(عليه السلام) به امام حسن(عليه السلام) به اين قسمت رسيديم كه حضرت مى‌فرمايد: وَالرِّزْقُ رِزْقَانِ رِزْقٌ تَطْلُبُهُ وَ رِزْقٌ يَطْلُبُكَ، فَإِنْ لَمْ تَأْتِهِ أَتَاك. اين بخش از وصيت بريكى از مباحث اعتقادى تكيه دارد كه در قرآن كريم و در روايات اهل‌بيت(عليهم السلام)بارها مورد تأكيد واقع شده است. به بيان ديگر اين بخش از وصيت، از نتايج عملى اين بحث اعتقادى است كه مى‌گويد: خداى متعال براى هر يك از بندگانش روزى خاص او را مقرر فرموده و تقديم كرده است. لذا ابتدا به شرح مختصرى از آن اصل اعتقادى مى‌پردازيم و بعد نكات عملى اين اصل اعتقادى را بررسى مى‌كنيم.

تقدير و قضاى الهى‌

يكى از آموزه‌هاى مسلّم دينى ما اين است كه خداوند متعال براى هر موجود روزى‌خوارى، روزى خاصى را مقدر و مقرر فرموه است: وَ مَا مِنْ دَابَّة فِى الاَْرْضِ إِلاَّ عَلَى اللَّهِ رِزْقُهَا[١]. در واقع