فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٦٣ - مقام ابرار
كتاب ابرار
٤٤) قرار داشتن كتاب ابرار در جايگاهى بلند:
إنّ كتب الأبرار لفى علّيّين.
مطففين (٨٣) ١٨
٤٥) مشاهده كتاب ابرار از سوى مقربان با اراده الهى:
... إنّ كتب الأبرار لفى علّيّين* يشهده المقرّبون [١].
مطففين (٨٣) ١٨ و ٢١
مصاديق ابرار
١. اهلبيت (ع)
٤٦) اهلبيت (ع) از مصاديق بارز ابرار:
إنّ الأبرار يشربون من كأس كان مزاجها كافورا* عينا يشرب بها عباد اللّه يفجّرونها تفجيرا* يوفون بالنّذر ويخافون يوما كان شرّه مستطيرا* ويطعمون الطّعام على حبّه مسكينا ويتيما وأسيرا. [٢]
انسان (٧٦) ٥- ٨
٢. عيسى (ع)
٤٧) عيسى (ع) از ابرار:
وبرّا بولدتى ....
مريم (١٩) ٣٢
٣. فرشتگان
٤٨) فرشتگان الهى، از مصاديق ابرار:
بأيدى سفرة* كرام بررة [٣]
عبس (٨٠) ١٥ و ١٦
٤. متّقين
٤٩) اهل تقوا، از مصاديق ابرار:
لّيس البرّ أن تولّوا ... وأولئك هم المتّقون.
بقره (٢) ١٧٧
... وليس البرّ ... واتّقوا اللّه لعلّكم تفلحون.
بقره (٢) ١٨٩
٥. مؤمنان
٥٠) مؤمنان، مصداق ابرار:
... ولكنّ البرّ من ءامن باللّه واليوم الأخر والملئكة والكتب والنّبيّين ...
بقره (٢) ١٧٧
٦. يحيى (ع)
٥١) يحيى (ع) از ابرار:
وبرّا بولديه ...
مريم (١٩) ١٤
مقام ابرار
٥٢) ابرار برخوردار از مقامى والا و شايسته:
رّبّنآ ... وتوفّنا مع الأبرار
آلعمران (٣) ١٩٣
كلّا إنّ كتب الأبرار لفى علّيّين* يشهده المقرّبون [٤]
مطففين (٨٣) ١٨ و ٢١
٥٣) ابرار از بندگان خاص خداوند:
إنّ الأبرار ...* عينا يشرب بها عباد اللّه ... [٥].
انسان (٧٦) ٥ و ٦
[١] اينكه مقربان، كه خود مقامى والا نزد خداوند دارند، كتاب ابرار را مشاهده مىكنند، مىتواند حكايت از جايگاه رفيع آن نمايد.
[٢] براساس روايات منقول از شيعه و اهلسنت آيات ياد شده درباره روزه نذرى و اطعام على (ع) و فاطمه (ع) جهت شفاى حسن و حسين (ع) نازل شد. (مجمعالبيان؛ الكشّاف، ذيل آيه)
[٣] واژه «بررة» كه جمع «بر» است فقط درباره فرشتگان آمده و اين تعبير، از واژه «ابرار» رساتر است، زيرا ابرار جمع «بار» است و بررة جمع بر، و بر از بار رساتر است، چنانچه عدل از عادل. (مفردات راغب)
[٤] «علّيّون» را مىتوان بر درجات عالى و منازل قرب به خداى سبحان منطبق نمود.
[٥] تعبير از «ابرار» به «عباداللَّه» بيانگر برداشت فوق است. (الميزان، ذيل آيه)