فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٢٠٢ - ابوخثيمه انصارى
ابُوجُهَينَه
ابوجهينه، از كمفروشان مدينه است. [١] او هنگام خريد كالا، از پيمانه بزرگ، و هنگام فروش، از پيمانه كوچك استفاده مىكرد كه آيات ١ تا ٣ سوره مطفّفين (٨٣) درباره كمفروشى وى نازل شد. [٢]
ابوحذيفة بن عتبه
ابوحذيفه، هُشَيم بن عتبه قرشى، از نخستين مسلمانان و از مهاجران حبشه است. [٣] برخى از مفسّران، وى را در شأن نزول آيه ٢١٧ و ٢١٨ بقره (٢) دخيل دانستهاند كه همراه گروهى در ماه رجب و در سريّهاى برخلاف دستور رسولخدا (ص) به جنگ با مشركان پرداختند. [٤] بنا به اقوالى، ابوحذيفه از فراريان جنگ احد بوده كه آيه ١٥٥ آلعمران (٣) در شأن آنها نازل شده است. [٥]
ابوالحُصَين انصارى
ابوالحصين انصارى، از تيره بنى سالم بن عوف است [٦] و براساس نقلى، آيه ٢٥٦ بقره (٢) درباره خواسته وى از پيامبر (ص) درباره بازگرداندن پسران مرتدّش به اسلام [٧] و آيه ٦٥ نساء (٤) در نكوهش وى به سبب كدورتى كه از حضرت در دل داشت، نازل شده است. [٨]
ابوالحكم---) ابوجهل
ابوخُثَيمه انصارى
ابوخيثمه انصارى، عبداللَّه بن خيثمه از قبيله خزرج، تيره بنى سالم و از شركتكنندگان در بيعت رضوان است. [٩] برخى مفسّران، نزول آيه ٧٩ توبه (٩) را درباره عيبجويى منافقان از انفاق اندك وى [١٠] و آيه ١١٧
[١] الاصابه، ج ٧، ص ٦٣.
[٢] اسبابالنّزول، واحدى، ص ٣٨٨؛ مجمعالبيان، ج ٩- ١٠، ص ٦٨٧؛ الاصابه، ج ٧، ص ٦٣.
[٣] المعارف، ص ٢٧٢؛ اسدالغابه، ج ٦، ص ٦٨.
[٤] جامعالبيان، مج ٢، ج ٢، ص ٤٧٥ و ٤٨٣؛ تفسير قرطبى، ج ٣، ص ٢٩.
[٥] جامعالبيان، مج ٣، ج ٤، ص ١٩٤؛ تفسير مبهماتالقرآن، ج ١، ص ٣١٠.
[٦] الاصابه، ج ٧، ص ٧٨.
[٧] اسبابالنّزول، واحدى، ص ٧٤؛ مجمعالبيان، ج ١- ٢، ص ٦٣٠.
[٨] جامعالبيان، مج ٣، ج ٣، ص ٢٢ و ٢٣؛ مجمعالبيان، همان.
[٩] جمهرة انسابالعرب، ص ٣٥٤؛ الاستيعاب، ج ٤، ص ٢٠٧.
[١٠] جامعالبيان، مج ٦، ص ١٠، ص ٢٥١.