ولاتحسبنّ الّذين قتلوا فى سبيل اللّه أموتا بل أحيآء عند ربّهم يرزقون‌* فرحين بمآ ءاتيهم اللّه من فضله و يستبشرون بالّذين لم يلحقوا بهم مّن خلفهم ألّا خوف عليهم ولا هم يحزنون. [٢]

آل‌عمران (٣) ١٦٩ و ١٧٠

٢. حيات برزخى‌

٢٤) حيات ويژه در برزخ، پاداش شهداى احد و راه خدا:

ولاتحسبنّ الّذين قتلوا فى سبيل اللّه أموتا بل أحيآء عند ربّهم يرزقون. [٣]

آل‌عمران (٣) ١٦٩

٣. روزى الهى‌

٢٥) برخوردار شدن كشته‌شدگان احد از روزى، نزد خداوند:

ولاتحسبنّ الّذين قتلوا فى سبيل اللّه أموتا بل أحيآء عند ربّهم يرزقون.

آل‌عمران (٣) ١٦٩

٤. سرور

٢٦) شادمانى شهيدان احد به سبب برخوردار شدن از فضل و نعمت الهى:

فرحين بمآ ءاتيهم اللّه‌من فضله ....

آل‌عمران (٣) ١٧٠

٢٧) سرور شهيدان احد به دليل سلامت و آرامش آخرتى ملحق شوندگان به آنان:

فرحين بمآ ءاتيهم اللّه‌من فضله ويستبشرون بالّذين لم يلحقوا بهم مّن خلفهم ألّا خوف عليهم ولا هم يحزنون. [٤]

آل‌عمران (٣) ١٧٠

٥. نعمت جاودانه‌

٢٨) شهيدان احد برخوردار از نعمت‌هاى جاودانه:

ولاتحسبنّ الّذين قتلوا فى سبيل اللّه أموتا بل أحيآء عند ربّهم يرزقون‌* فرحين بمآ ءاتيهم اللّه من فضله و يستبشرون بالّذين لم يلحقوا بهم مّن خلفهم ألّا خوف عليهم ولا هم يحزنون. [٥]

آل‌عمران (٣) ١٦٩ و ١٧٠

غنيمت‌هاى غزوه احد

٢٩) دست‌يابى مجاهدان احد به غنيمت‌هاى جنگى، به دنبال شكست ابتدايى مشركان:

ولقد صدقكم اللّه وعده إذ تحسّونهم بإذنه حتّى‌ إذا فشلتم وتنزعتم فى الأمر وعصيتم مّن بعد مآ أريكم مّا تحبّون منكم مّن يريد الدّنيا .... [٦]

آل‌عمران (٣) ١٥٢

[١] برداشت بر اين اساس است كه مقصود از شهيدان «مقتولين فى سبيل اللَّه» باشد. (الكشّاف، ذيل آيه)

[٢] برداشت بر اين اساس است كه «الاخوف عليهم و لا هم يحزنون» مربوط به شهيدان احد باشد. (مجمع‌البيان، ذيل آيه)

[٣] برداشت، براين اساس است كه مقصود از حيات در آيه فوق، حيات برزخى باشد. (مجمع‌البيان، ذيل آيه)

[٤] سرور حاصل از بشارت را استبشار مى‌گويند. (تفسير فخررازى، ذيل آيه).

[٥] نفى مطلق ترس و اندوه از شهيدان موقعى است كه نعمت‌هايى كه در سعادت انسان دخيل است در معرض زوال و فنا نباشد. (الميزان، ذيل آيه)

[٦] اگر چه مقصود از «ماتحبون» پيروزى بر دشمن است، لازمه آن، يعنى غنيمت نيز به دليل «منكم من يريد الدنيا» مى‌تواند مورد نظر باشد.