فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٣٨٩ - احسان
لإخونهم هلمّ إلينا ولايأتون البأس إلّاقليلا. [١]
احزاب (٣٣) ١٨
مؤمنان در غزوه احزاب---) همين مدخل، مسلمانان در غزوه احزاب
يهود در غزوه احزاب
٦٩) يهود بنىقريظه، پشتيبان مشركان مكّه در غزوه احزاب و پشتيبان آنان:
وأنزل الّذين ظهروهم مّن أهل الكتب من صياصيهم وقذف فى قلوبهم الرّعب فريقا تقتلون وتأسرون فريقا. [٢]
احزاب (٣٣) ٢٦
٧٠) ائتلاف يهود بنىنضير و بنىقريظه و غطفان با مشركان مكّه بر ضدّ مسلمانان در غزوه احزاب:
إذ جاءوكم مّن فوقكم ومن أسفل منكم وإذ زاغت الأبصر وبلغت القلوب الحناجر وتظنّون باللّه الظّنونا. [٣]
احزاب (٣٣) ١٠
٧١) پشتيبانى يهوديان بنىقريظه از احزاب مشرك سبب انتقام خداوند از آنان:
وأنزل الّذين ظهروهم مّن أهل الكتب من صياصيهم وقذف فى قلوبهم الرّعب فريقا تقتلون و تأسرون فريقا.
احزاب (٣٣) ٢٦
٧٢) كشتار و اسارت بنىقريظه به دست مسلمانان:
وأنزل الّذين ظهروهم مّن أهل الكتب من صياصيهم وقذف فى قلوبهم الرّعب فريقا تقتلون وتأسرون فريقا.
احزاب (٣٣) ٢٦
٧٣) اشغال سرزمين بنىقريظه از سوى مسلمانان در جنگ خندق:
وأنزل الّذين ظهروهم مّن أهل الكتب من صياصيهم وقذف فى قلوبهم الرّعب فريقا تقتلون وتأسرون فريقا* وأورثكم أرضهم وديرهم وأمولهم وأرضا لّم تطوها وكان اللّه على كلّ شىء قديرا.
احزاب (٣٣) ٢٦ و ٢٧
احسان
احسان برگرفته از حسن است كه در دو معنا كاربرد دارد: ١. نعمت بخشيدن به ديگرى؛ ٢. كار نيك انجام دادن. احسان برتر از عدالت است؛ زيرا عدالت آن است كه انسان آنچه برعهده اوست بدهد و آنچه سهم اوست بگيرد ولى احسان اين است كه بيش از آنچه وظيفه اوست انجام دهد و كمتر از آنچه حق اوست بگيرد. [٤] «احسان» و مشتقات آن تنها واژه مورد استفاده در اين مدخل است.
اهمّ عناوين: آثار احسان، احسان به والدين، پاداش احسان، تشويق به احسان، عوامل احسان، محسنان، مصاديق احسان.
[١] برداشت فوق بر اين اساس است كه مقصود از «القائلين» يهوديان اطراف مدينه بوده و مرجع ضمير در اخوانهم افراد منافق باشند. (مجمعالبيان، ذيل آيه)
[٢] مقصود از «الّذين ظهروا» يهود بنىقريظه و مرجع ضمير «هم» مشركانى هستند كه سردمداران احزاب متّحد بودند. (همان)
[٣] طبق منابع تاريخى، غزوه احزاب با ائتلاف يهوديان بنىنضير و بنىقريظه و غطفان و مشركان مكّه پديد آمد. «من فوقكم» به يهوديانى اشاره دارد كه از بخش شرقى مدينه هجوم آوردند و «من اسفل منكم» به مشركان مكه و پيروان آنان اشاره دارد. (همان)
[٤] مفردات راغب.