فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٢٠٩ - نفرين بر ابولهب
ابولهب
عبدالعزّى بن عبدالمطّلب بن هاشم، مكنّا به اباعتبه [١] عموى پيامبر (ص) و از دشمنان سرسخت او است. [٢]
ثروتمندى ابولهب
١) ابولهب، مردى ثروتمند:
تبّت يدا ابى لهب و تبّ* ما اغنى عنه ما له و ما كسب. [٣]
مسد (١١١) ١ و ٢
زيانكارى ابولهب
٢) زيانكارى ابولهب در دنيا و آخرت و بىاثر بودن امكانات مادّى وى در رهايىاش از خسارت:
تبّت يدا ابى لهب و تبّ* ما اغنى عنه ما له و ما كسب* سيصلى نارا ذات لهب.
مسد (١١١) ١- ٣
فرجام ابولهب
٣) خبر دادنِ خداوند از دوزخى شدن ابولهب و مردن وى بر كفر:
تبّت يدا ابى لهب و تبّ* ما اغنى عنه ما له و ما كسب* سيصلى نارا ذات لهب. [٤]
مسد (١١١) ١- ٣
فرزندان ابولهب
٤) ابولهب مردى ثروتمند و صاحب فرزند:
تبّت يدا ابى لهب و تبّ* ما اغنى عنه ما له و ما كسب. [٥]
مسد (١١١) ١ و ٢
كيفر ابولهب
٥) تهديد ابولهب از سوى خداوند مبنى بر افكندن وى در شعلههاى سوزان دوزخ:
تبّت يدا ابى لهب و تبّ* سيصلى نارا ذات لهب.
مسد (١١١) ١ و ٣
ناكامى ابولهب
٦) بىاثر شدن تلاشهاى ابولهب بر ضدّ پيامبر (ص):
تبّت يدا ابى لهب و تبّ. [٦]
مسد (١١١) ١
٧) مؤثّر نبودنِ قدرت مادّى ابولهب براى رهايى وى از نابودى دنيايى:
تبّت يدا ابى لهب و تبّ* ما اغنى عنه ما له و ما كسب.
مسد (١١١) ١ و ٢
نفرين بر ابولهب
٨) نفرين خداوند بر ابولهب:
تبّت يدا ابى لهب و تبّ. [٧]
مسد (١١١) ١
[١] اعلام القرآن شبسترى، ص ٥٦.
[٢] البدء و التاريخ، ج ٤، ص ١٥٥.
[٣] از تعبير «ما اغنى عنه ماله» استفاده مىشود كه ابولهب مردى متموّل بوده است.
[٤] برداشت، بر اساس خبر قطعى خداوند به فروافتادن ابولهب در جهنّم است كه بر صدق خبر پيامبر (ص) از مردن وى بر كفر دلالت دارد. (مجمعالبيان، ذيل آيه)
[٥] به قرينه ذكر «ماله» مقصود از «ما كسب» اولاد و فرزندان است. (الكشّاف، ذيل آيه)
[٦] بىاثر بودن كوششهاى ابولهب از جمله «تبّت يدا ابىلهب» برمىآيد كه خبر از تباهى اعمال او مىدهد؛ چنانكه شأن نزول سوره، بيانگر تلاشهاى او بر ضدّ پيامبر (ص) و اهداف الهى حضرت است. (مجمعالبيان، ذيل آيه)
[٧] بنابراينكه جمله «تبّت يدا ابىلهب» انشايى باشد.