فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ١٩٨ - ابوالاشدين
پرداخت صدقه به ابنسبيل---) همين مدخل، حقوق ابنسبيل (زكات)
محمّد (ص) و ابنسبيل---) همين مدخل، حقوق ابنسبيل
ابن صوريا
ابن صوريا، عبداللَّه بن صوريا، معروف به ابن صور اسرائيلى از قبيله بنىثعلبه و از دانشمندان بزرگ يهود در عصر پيامبر (ص) است. [١] برخى مفسّران آيه ٩٧ بقره (٢) را درباره محاجّه وى با رسولخدا (ص)، [٢] آيه ١٥٩ بقره (٢) [٣] و ٤٧ نساء (٤) را به جهت انكار نبوّت پيامبر از سوى وى، [٤] آيه ١١١ آلعمران (٣) را به دليل سرزنش او از تازه مسلمانان [٥] و ٤١ مائده (٥) را درباره مرتد شدن او دانستهاند. [٦] براساس اخبارى، آيات ١٣٥ بقره (٢)، [٧] ٢٣ آلعمران (٣)، [٨] ٤٤ و ٤٩ مائده (٥) [٩] نيز در شأن او نازل شده است.
ابن عبدياليل
ابن عبدياليل، كنانة بن عبدياليل ثقفى از بزرگان طائف است. [١٠] برخى مفسّران، ذيل آيه ٣١ زخرف (٤٣) در تعيين مصداق «رجل من القريتين عظيم» از وى ياد [١١] كردهاند.
ابوالاشدين
ابوالاشدين، كلَدَة بن اسيد جُمَحى قريشى از دشمنان سرسخت پيامبر (ص) است. [١٢] برخى مفسّران آيه ٣١ مدثّر (٧٤) را در پاسخ استهزاى او درباره نگهبانان جهنّم [١٣] و همچنين آيه ٦ انفطار (٨٢) [١٤] و آيات ٤ و ٥ بلد (٩٠) [١٥] را درباره غرور وى دانستهاند.
[١] الاصابه، ج ٤، ص ١١٥؛ البداية و النهاية، ج ٣، ص ١٨٦.
[٢] مجمعالبيان، ج ١- ٢، ص ٣٢٥.
[٣] مجمع البيان، ج ١- ٢، ص ٤٤١.
[٤] تفسير قرطبى، ج ١، ص ١٥٨.
[٥] مجمع البيان، ج ١- ٢، ص ٨١٣.
[٦] جامعالبيان، مج ٤، ج ٦، ص ٣١٥.
[٧] جامعالبيان، مج ١، ج ١، ص ٧٨٤.
[٨] مجمعالبيان، ج ١- ٢، ص ٧٢٣.
[٩] روضالجنان، ج ٦، ص ٣٩٠؛ اسبابالنّزول، واحدى، ص ١٦٢.
[١٠] الاصابه، ج ٥، ص ٤٩٦.
[١١] جامعالبيان، مج ١٣، ج ٢٥، ص ٨٤ و ٨٥؛ مجمعالبيان، ج ٥- ٦، ص ٧١.
[١٢] جمهرة انسابالعرب، ص ١٦١.
[١٣] مجمعالبيان، ج ٩- ١٠، ص ٥٨٦؛ الدرّالمنثور، ج ٨، ص ٣٣٣.
[١٤] تفسير قرطبى، ج ١٩، ص ١٦١.
[١٥] مجمعالبيان، ج ٩- ١٠، ص ٧٤٨؛ تفسير قرطبى، ج ٢٠، ص ٤٢.