فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٢١٠ - ابوميسرة
هلاكت ابولهب
٩) گرفتار شدن ابولهب به نابودى در دنيا:
تبّت يدا ابى لهب و تبّ. [١]
مسد (١١١) ١
١٠) بىاثر بودن امكانات مادّى ابولهب در رهايى وى از نابودى:
تبّت يدا ابى لهب و تبّ* ما اغنى عنه ما له و ما كسب.
مسد (١١١) ١ و ٢
همسر ابولهب
١١) ابولهب، داراى همسرى نكوهششده از سوى خداوند:
تبّت يدا ابى لهب و تبّ* و امراته حمّالة الحطب. [٢]
مسد (١١١) ١ و ٤
نيز---) امّجميل
ابو مَرثَد غَنوى
ابومرثد غَنْوى، كَناز بن حُصين، از نخستين مهاجران به مدينه و از بدريّون است. [٣] گفته شده: در پى پرسش و كسب اجازه او از پيامبر (ص) درباره ازدواج با زنان مشرك، آيه ٢٢١ بقره (٢) نازل شد و او را از اين كار بازداشت. [٤]
ابومسعود ثقفى---) عروة بن مسعود ثقفى
ابومَعمَر فِهرى
ابومَعمَر فهرى، جميل بن معمر قُرشى، از زيركان عرب است. [٥] با توجّه به هوش سرشار وى مردم مىپنداشتند كه وى دو قلب دارد. برخى مفسّران، شأن نزول آيه ٤ احزاب (٣٣) را در نفى اين پندار دانستهاند. [٦]
ابومَيسَرة
ابوميسرة، سلامان از تيره بنى عبدالدّار و از دشمنان اسلام است. [٧]
[١] جمله «تبّت يدا ابى لهب» انشايى و نفرين و جمله «تَبَّ» اخبارى است. كلمه «يدا» كنايه از اعمال او است (مجمعالبيان، ذيل آيه) برداشت، از جمله «و تبّ» استفاده مىشود كه از نابودى ابىلهب و وقوع آن خبر مىدهد.
[٢] احتمال دارد تعبير «حمّالة الحطب» از همسر ابولهب كه از زنان اشرافى مكّه بوده، براى نكوهش و تحقير او باشد. (الكشّاف، ذيل آيه)
[٣] الطّبقات الكبرى، ج ٣، ص ٣٤ و ٣٥؛ اسدالغابه، ج ٤، ص ٤٧٢.
[٤] اسبابالنّزول واحدى، ص ٦٥؛ روضالجنان، ج ٣، ص ٢٢٢؛ الدرّالمنثور، ج ١، ص ٦١٤.
[٥] الاستيعاب، ج ١، ص ٣١٦؛ اسدالغابة، ج ١، ص ٥٥٤.
[٦] مجمعالبيان، ج ٧- ٨، ص ٥٢٦؛ كشفالاسرار، ج ٨، ص ٤؛ روضالجنان، ج ١٥، ص ٣٤٣.
[٧] المغازى، ج ١، ص ٣٦١؛ روضالجنان، ج ٣، ص ١٤٧.