يأيّها الّذين ءامنوا اذكروا نعمة اللّه عليكم إذ جاءتكم جنود فأرسلنا عليهم ريحا وجنودا لّم تروها وكان اللّه بما تعملون بصيرا* إذ جاءوكم مّن فوقكم ومن أسفل منكم .... [١]

احزاب (٣٣) ٩ و ١٠

٣٣) كفر احزاب متّحد عليه مسلمانان در غزوه احزاب:

وردّ اللّه الّذين كفروا ....

احزاب (٣٣) ٢٥

٣٤) پراكنده شدن مشركان و ديگر احزاب متّحد، از اطراف مدينه با حال خشم:

وردّ اللّه الّذين كفروا بغيظهم .... [٢]

احزاب (٣٣) ٢٥

٣٥) طوفان و نيروهاى نامرئى از عوامل فروپاشى جبهه مشركان و ديگر هم‌دستان آنان وپراكنده شدن آنان در جريان جنگ احزاب:

يأيّها الّذين ءامنوا اذكروا نعمة اللّه عليكم إذ جاءتكم جنود فأرسلنا عليهم ريحا وجنودا لّم تروها ...* وردّ اللّه الّذين كفروا بغيظهم لم ينالوا خيرا وكفى اللّه المؤمنين القتال .... [٣]

احزاب (٣٣) ٩ و ٢٥

٣٦) سود نبخشيدن هجوم مشركان و هم‌دستان آنان در جنگ احزاب:

وردّ اللّه الّذين كفروا بغيظهم لم ينالوا خيرا ....

احزاب (٣٣) ٢٥

٣٧) ناكامى مشركان و ديگر گروه‌ها (در جنگ احزاب) سبب خشم آنان:

وردّ اللّه الّذين كفروا بغيظهم لم ينالوا خيرا .... [٤]

احزاب (٣٣) ٢٥

٣٨) توانمندى خداوند، عامل پراكنده شدن مشركان و ديگر احزاب متّحد از اطراف مدينه:

وردّ اللّه الّذين كفروا بغيظهم لم ينالوا خيرا و كفى اللَّه المؤمنين القتال .... [٥]

احزاب (٣٣) ٢٥

نيز---) همين مدخل، امداد غيبى در غزوه احزاب، پيروزى در غزوه احزاب‌

ملائكه در غزوه احزاب‌

٣٩) نزول ملائكه در غزوه احزاب، جلوه‌اى از امدادهاى غيبى خداوند:

يأيّها الّذين ءامنوا اذكروا نعمة اللّه عليكم إذ جاءتكم جنود فأرسلنا عليهم ريحا وجنودا لّم تروها وكان اللّه بما تعملون بصيرا.

احزاب (٣٣) ٩

منافقان در غزوه احزاب‌

٤٠) هم‌سويى منافقان با مشركان در صورت ورود سپاه احزاب به خانه‌هايشان:

[١] «جنود» جمع «جند» است و دلالت بر چندين سپاه مى‌كند و آمدن نيروها از بالا دست مدينه و پايين دست آن نيز مؤيّد اين نكته است.

[٢] «باء» در «بغيظهم» براى ملاسبه و «بغيظهم» حال براى موصول «الّذين كفروا» است. (التحريروالتنوير، ذيل آيه)

[٣] بنابراين‌كه «رداللَّه» عطف بر آيه ٩ (فارسلنا عليهم) باشد، نكته ياد شده به دست مى‌آيد. (روح‌المعانى، ذيل آيه)

[٤] برداشت فوق بر اين اساس است كه مقصود از «لم‌ينالوا خيراً» پيروز نشدن آنان در جنگ باشد. (روح‌المعانى، ذيل آيه)

[٥] «و كفى اللَّه ...» به منزله تعليل براى جمله «وردّ اللَّه الّذين كفروا» است.