ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٥٥ - ١٣ - و از جملهء اين خطبه است در توصيف زمين و فرو رفتن اكثر نقاط آن در آب

أواذيّ أمواجها ، و تصطفق متقاذفات أثباجها ، و ترغو زبدا كالفحول عند هياجها ، فخضع جماح الماء المتلاطم لثقل حملها ، و سكن هيج ارتمائه إذ وطئته بكلكلها و ذلّ مستخذ يا إذ تمعّكت عليه بكواهلها ، فأصبح بعد أصطخاب أمزاجه ساجيا مقهورا ، و في حكمة الذّلّ منقادا أسيرا ١٣ - و از جملهء اين خطبه است در توصيف زمين و فرو رفتن [ اكثر نقاط آن ] در آب ١ - [ بيشتر آن زمين را ] در امواج متردّد شديد و با صولت درياهاى پر آب و متراكم فرو برد . سطوح بالاى امواج آن درياها بيكديگر برميخوردند و ارتفاعات آن امواج در حال تدافع در اهتزاز بودند ، دريا بسبب شدّت آن امواج متلاطم مانند : شتران نر در موقع هيجان با صداى مخصوص آن حالت كف بر مى آورند ، آن گاه سركشى آب متلاطم بجهت حمل سنگينى زمين فرو نشست و تسليم شد ، و هنگامى كه زمين سينهء خود را در آب بگسترانيد و هيجان تدافعى امواج آن فرو نشست و ساكن گشت ، در اين هنگام زمين با شانه‌هاى خود در آن آب مانند حيوانى كه در خاك بغلطد ، در غلطيد و حالت تسليم و افتادگى پيدا كرد و آب پس از آن همه فريادهاى امواجش ساكن و مقهور و بوسيلهء دهنهء ذلَّت [ كه بر دور دهانش زده شد ] مطيع و اسير گشت .
الف - در جملات فوق تشبيهات بسيار لطيف و عالى وجود دارد كه براى افكار بزرگ و پويا بسيار شگفتانگيز و مفيد است .
ب - أمير المؤمنين عليه السّلام در اين جملات منشأ طبيعى آبهاى درياها را تعيين نفرموده‌اند كه از كجا در روى زمين و چگونه بوجود آمده است .
ج - در جملات مربوط به تكوّن زمين و كيفيّات آن ، مطالبى را فرموده