فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٢٤ - فصل تعريف و تقسيم قدم و حدوث

تأويل مفرد محلّا منصوبست تا منصوب بنزع خافض باشد.

لكن: از حروف مشبّهة بالفعل اسمش مقدّر و خبرش « فى السّلسلة

الطّوليّة» است

ترجمه: مثال حادث زمانى مانند حدوث طبع كه موجودى است متجدّد و در هر آن‌

بموجود ديگر متبدل مى‌شود.

حدوث دهرى را كه مرحوم محقّق داماد ابداء و اظهار كرده در مسبوقيّت‌

بعدم فكّى مانند حدوث زمانى است با اين فرق كه عدم سابق در اينجا در طول‌

زمان واقع است.

شرح عربى: كالطّبع، اى كحدوث الطّبع، ذى التّجديد، فى، كلّ آن، بمقتضى‌

الحركة الجوهريّة حدوث، دهرىّ ابداد، اى ابداه، سيّد الافاضل، و

هو السّيّد المحقّق الدّاماد البارع فى الحكمة الحقّة بحيث قيل له المعلّم‌

الثّالث قدّس اللّه نفسه و روّح رمسه فهو يقول بحدوث العالم حدوثا

دهريّا و قد بسط القول فيه بما لا مزيد عليه.

كذاك، اى مثل الحدوث الزّمانى، سبق العدم المقابل، على وجود

الشّيى‌ء، بسابقيّة له، اى للعدم، فكيّة لكنّ، مقابلة العدم و سبقة

الانفكاكى، فى السّلسلة الطّوليّة، بخلافهما فى الحدوث الزّمانى فانّهما

فى السّلسلة العرضيّة.

ترجمه: حدوث زمانى مانند حدوث طبع كه داراى تجدّد و تغيّر بوده و بمقتضاى‌

حركت جوهريّه هر آن در تبدّل مى‌باشد.

حدوث دهرى را سيّد افاضل يعنى محقّق داماد كه در علم حكمت مقامى‌

بارع دارد بطورى كه در حقّش لقب معلّم ثالث گ فته شده ابداء و اظهار فرموده، وى‌

راجع به عالم بحدوث دهرى قائل شده و در آن بطور مبسوط كلام رانده است.

حدوث دهرى مانند حدوث زمانى مسبوق است به عدم فكّى با اينفرق كه‌

عدم سابق در حدوث دهرى در سلسله طوليّه بوده و در حدوث زمانى در سلسله‌