فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٧٩ - فصل ملاك تقدم در اقسام هشتگانه سبق

و فى الطّبيعى: معطوف به « فى الشّرفى».

وجود: خبر براى مبتداء محذوف و همچنين است « الوجوب » بتقدير واو

عاطف.

فى العلّى: جارّ و مجرور، متعلّق به استقرّ، معطوف به « فى الطّبيعى».

شرح عربى:

غرر

فى تعيين ما فيه التقدّم فى‌

كلّ واحد منها

و هو المسمّى عندهم بالملاك و هو مشترك بين المتقدّم و المتأخّر و يكون‌

منه شيى‌ء للمتقدّم و ليس للمتأخّر و لكن ليس للمتأخّر منه شيى‌ء الّا

و هو حاصل للمتقدّم.

ملاكه، اى ملاك السّبق هو الانتساب الى، الزّمان فى، السّبق، الزّمانى،

سواء كان فى نفس الزّمان او فى الشّيى‌ء الزّمانى، و، الانتساب الى،

المبدء المحدود خذ، ملاكا، لثانى، اى السّبق بالرّتبة كصدر المجلس‌

فى السّبق بالرّتبة الحسّيّة او كالشّخص او الجنس العالى فى السّبق بالرّتبة

العقليّة، فى، السّبق، الشّرفى، الملاك هو، الفضل، و المزيّة، و فى،

السّبق، الطّبعى، الملاك، وجود، و الملاك هو، الوجوب فى، السّبق،

العلّى.

ترجمه:

فصل ملاك تقدّم در اقسام هشتگانه سبق‌

عبارت « ما فيه التّقدّم» همان است كه از نظر اهل فنّ بملاك ناميده ميشود