فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٧٨ - حكم سبق بالطبع و بالتجوهر

ممكن است اينك مى‌گوئيم در سبق بالتّجوهر نيز چ نين است و مرحوم مصنّف در

اينجا مثال واحدى را ذكر كرده كه بدو اعتبار شاهد براى هر دو مى‌شود و آن واحد و

اثنين است زيرا باعتبار اينكه واحد علّت ناقصه اثنين است پ س تقدّمش از قبيل تقدّم‌

بالطّبع است و بلحاظ اينكه مقوّم ماهيّت اثنين بوده بلكه اساسا مفهوم اثنين از همان‌

مفهوم بسيط ملتئم شده است چ ه آنكه در رياضى ثابت است كه تمام اعداد از واحد

تركيب شده‌اند و ارباب اين فنّ گ فته‌اند مثلا عدد (١٠) از دو پ نج تا يا از (٦) و (٤)

يا از (٧) و (٣) يا از (٢) و (٨) مركّب نشده بلكه از تكرار واحد بقدر ده بار حاصل‌

شده است و از استاد اين فنّ ارسطو نقل شده كه گ فته است، گ مان مبر كه عدد (٦)

از دو سه تا حاصل شده بلكه از تكرار (١) بقدر (٦) مرتبه تحقّق يافته است فلذا به‌

اين ملاحظه تقدّم واحد بر دو تقدّم ماهوى مى‌شود.

متن: « ١٥٤، ١٥٣ »