فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٥٢ - بيان گفتار پيش

قارّه كه اجزاء با يكديگر موافقت داشته و نيز در حدّ و اسم با كلّ توافق دارند پ س‌

حكم كلّ همان حكم اجزاء است لذا وقتى اجزاء مسبوق به عدم زمانى بودند كلّ‌

نيز واجد اين مسبوقيّت مى‌باشد و همچنين است در كلّى طبيعى از اين حدود زيرا

كلّى طبيعى نيز غير از افراد و جزئيّاتش وجود منهاض و عليحدّه‌اى ندارد فلذا در

بيت بعدى گ فته‌ايم:

شرح فارسى:

توضيح‌

سپس براى ازدياد تقرير مى‌فرمايد:

پ س هر جزئى از طبيعت و ماهيّت سيّاله اين عالم حقيقتا مسبوق بعدم‌

زمانى است بطورى كه نمى‌توان اين مسبوقيّت را از آن مسلوب و منفى دانست و

چ ون مركّب مجموعى وجودى وراء اجزاء ندارد لذا ميتوان گ فت مجموع اين عالم‌

نيز مسبوق بعدم زمانى بوده و حقيقتا حادث زمانى هستند.

قوله: و لا سيّما فى الممتدّات القارّة و الغير القارّة: ممتدّات قارّه مانند اجسام و

جواهر و غير قارّه مانند نفس زمان و نفس حركت و تكلّم البتّه اين فقره از عبارت‌

براى تقرير اصل مطلب نيست زيرا چ نان چ ه قبلا گ فتيم زمان را نمى‌توان حادث‌

زمانى دانست و الّا مستلزم تسلسل مى‌شود بلكه توضيح اين مطلب است كه كلّ‌

مجموعى همان اجتماع اجزاء است و وجود ديگرى ندارد.

متن: « ١٤١ »