تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٨٢٤ - تضاعف عقاب در ذو اللسانين

در كتاب عقاب الاعمال باسنادى كه در باب عيادت مريض گذشت از حضرت رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نقل شده كه فرمودند:

من ردّ عن اخيه غيبة سمعها فى مجلس الخ.

قوله: و عن الصّدوق باسناده عن الصّادق عليه السّلام الخ: اينحديث را مرحوم صاحب وسائل در ج (٨) ص (٥٩٩) باين شرح نقل فرموده:

محمّد بن على بن الحسين باسنادش از شعيب بن واقد، از حسين بن زيد، از مولانا الصّادق عليه السّلام، از آباء گرامش در حديث مناهى:

انّ رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نهى عن الغيبة و الاستماع اليها و نهى عن النّميمة و الاستماع اليها و قال:

لا يدخل الجنّة قتات يعنى نمّاما، و نهى عن المحادثة الّتى تدعوا الى غير اللّه و نهى عن الغيبة و قال:

من اغتاب امرءا مسلما بطل صومه و نقض وضوئه و جاء يوم القيامة يفوح من فيه رائحة انتن من الجيفة، يتأذّى به اهل الموقف و ان مات قبل ان يتوب مات مستحلّا لما حرّم اللّه عزّ و جلّ، الا و من تطوّل على اخيه الى آخر.

قوله: انّه اذا لم يردّه: ضمير در « انّه » و ضمير فاعلى در « لم يردّه» به مستمع الغيبة راجع بوده و ضمير مفعولى در « لم يردّه» به متكلّم برمى‌گردد.

قوله: فيصرّ على هذه الغيبة و غيرها: يعنى پس بر اين غيبت و غير آن اصرار مى‌ورزد.

قوله: و المراد به الانتصار: ضمير در « به » به ردّ غيبت عود مى‌كند.

قوله: فان كان عيبا دنيويّا: ضمير در « كان » به غيبت راجع است.

قوله: انتصر له: ضمير فاعلى در « انتصر » به سامع غيبت راجع است.

قوله: وجّهه بمحامل تخرجه عن المعصية: ضمير فاعلى در « وجّهه » به سامع غيبت راجع بوده و ضمير مفعولى در آن به عيب دينى عود مى‌كند و ضمير مفعولى در « تخرجه » به مغتاب راجع است.

قوله: فان لم يقبل التّوجيه: ضمير فاعلى در « لم يقبل» به عيب دينى عود مى‌كند.

قوله: فينبغى ان تستغفر له: ضمير در « له » به مغتاب راجع است.