تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٩٣٥ - مسئله نوزدهم حرمت كهانت
بمردم خبر مىدهد؟
امام عليه السّلام فرمودند:
در عصر جاهليّت هرزمانى كه از رسل و انبياء خالى بود كهانت رواج داشت و كاهن در اين زمان بمنزله حاكم بوده كه مردم در امورى كه برايشان مشتبه مىشد بوى مراجعه مىكردند و وى آنانرا از حوادثى كه در آينده بوقوع مىپيوست مطّلع مىساخت و منشاء اين اخبار وجوه گوناگون و امور مختلفى بوده از اينقرار:
تيزبينى، پاكيزگى دل، وسوسه نفس، فطانت و زيركى روح همراه با القاء شيطان در قلب چه آنكه حوادث واقعه در زمين را شيطان آگاه بوده لاجرم كاهن را از آنها باخبر مىساخت و از آنچه در منازل و اطراف و اكناف بوقوع مىپيوست مطّلع مىگرداند.
و امّا اخبار آسمان.
راجع باخبار آسمان قضيّه چنان بود كه شياطين در مكانى مىنشستند كه اين حوادث و قضايا را استراق سمع مىنمودند چه آنكه هنوز آنها را ممنوع و مرحوم نساخته بودند و تا آن زمان به آسمانها راه داشتند ولى معذلك از استراق سمع ممنوع و محجور بودند و جهتش آن بود كه راجع باخبار آسمان در زمين امرى مشابه با وحى واقع نشده و بر سكنه زمين اخبارى را كه انبياء و رسل از جانب حقتعالى بمنظور اثبات حجّت و نفى شبهه مىآوردند ملتبس و مشتبه نگردد.
و واقع امر چنين بود كه در آنوقت شيطان يك كلمه از اخبار آسمان را كه مربوط به واقعه و حادثهاى بود كه حقتعالى آنرا نسبت به اهل زمين واقع مىساخت استراق سمع نموده و نگاهداريش كرده و سپس به زمين هبوط كرده و آنرا به كاهن القاء مىنمود و كاهن نيز كلماتى از نزد خود بآن اضافه مىكرد و بدين ترتيب حقّ را با باطل مخلوط نموده و به مردم بازگو مىكرد و در اين اخبار آنچه را كه كاهن بصواب رفته و درست خبر مىداد همان خبرى بود كه از شيطان شنيده و بازگو مىكرد و آنچه را كه خطاء و اشتباه مىنمود عبارت بود از خبر باطلى كه خودش بآن اضافه مىكرد و در چنين وقتى شياطين را از استراق سمع منع نمودند و پس از آن كهانت منقطع گرديد و امروزه شياطين اخبار مردم را به كاهنين مىرسانند و ايشان