تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٧٦٤ - امر دوم در بيان كفارهاى كه غيبت را محو مىكند

شخص مورد غيبت حلاليّت بطلبد و خبر نبوى معارض محمول بر چنين موردى است و بدين ترتيب تعارض از بين آنها برطرف مى‌شود.

شرح مطلوب‌

قوله: و فى دعاء التّاسع و الثّلاثين: مقصود بخشى از فقره دوّم اين دعاء است:

الّلهم و ايّما عبد نال منّى ما خطرت عليه و انتهك منّى ما حجزت عليه، فمضى بطلامتى ميّتا او حصلت لى قبله حيّا فاغفر له ما الّم به منّى.

قوله: ما يدلّ على هذا المعنى: مقصود از « هذا المعنى» اينستكه غيبت حقّ النّاس بوده و موقوف بر اسقاط و ابراء صاحب حقّ مى‌باشد.

قوله: و تعذّره: يعنى و تعذّر الوصول.

قوله: لكن روى السّكونى عن ابى عبد اللّه عليه السّلام الخ: اين روايت را مرحوم صاحب وسائل در ج (٨) ص (٦٠٥) باين شرح نقل فرموده:

محمّد بن يعقوب، از عدّه‌اى اصحاب، از احمد بن ابيعبد اللّه، از پدرش، از هارون بن جهم، از حفص بن عمير، از مولانا ابى عبد اللّه عليه السّلام قال:

سئل النّبى صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ما كفّارة الاغتياب؟

قال: تستغفر اللّه لمن اغتبته كلّما ذكرته.

قوله: الاطلاقات المتقدّمة به: يعنى اخبارى كه كفّاره را بطور مطلق منحصر در استحلال از صاحب غيبت قرار داده و ضمير مجرورى در « به » به خبر سكونى راجع است.

قوله: فلعلّه كفّارة للذّنب: ضمير منصوبى در « لعلّه » به استغفار راجع است.

قوله: الّا ان يدّعى ظهور السّياق فى البراءة: مقصود از « سياق » ، سياق روايت سكونى است.

قوله: النّبويّين الاخيرين المتعارضين: مقصود دو روايت حفص بن عمير و روايتى است كه مرحوم ابن ادريس در سرائر و شهيد ثانى عليه الرّحمه در كشف الرّيبه نقل فرموده‌اند.

قوله: فينبغى له الاقتصار: ضمير در « له » به غيبت‌كننده راجع است.