تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٩٧٨ - معناى نجش

و لا تناجشوا (به نجش مبادرت نورزيد).

و بر قبح آن نيز عقل دلالت دارد چه آنكه اين فعل غشّ و تلبيس و اضرار بوده كه بر قبح هركدام از اين سه عقل حاكم است.

معناى نجش‌

همانطورى كه از جماعتى نقل شده نجش عبارتست از اينكه شخص در ثمن متاعى كه قصدش خريدن آن نيست افزوده تا آنرا بگوش ديگران رسانده در نتيجه آنان در خريدش راغب شده و به ثمنش بيفزايند اعمّ از آنكه با بايع و فروشنده تبانى كرده يا سازش و تبانى در بين نباشد چنانچه از برخى اينطور حكايت شده.

تفسير ديگر

و در تفسير آن معناى ديگرى ذكر شده و آن اينستكه:

شخص متاع و مبيع را مدح كرده بطورى كه باعث انفاق ديگران و بذل اموالشان در مقابل آن گردد اعمّ از آنكه مادح با بايع تواطى و سازش كرده يا سازشى در بين نباشد.

مرحوم مصنّف مى‌فرمايند:

حرمت نجش بتفسير دوّم خصوصا در جائى كه تبانى با بايع در بين نباشد به دليل نيازمند است كه در دست نيست.

و از برخى علماء نقل شده كه بكراهتش قائل شده‌اند.

شرح مطلوب‌

قوله: لما فى النّبوى الخ: اين روايت را مرحوم صاحب وسائل در ج (١٢) ص (٣٣٧) باين شرح نقل فرموده:

محمّد بن يعقوب، از عدّه‌اى اصحاب، از احمد بن ابى عبد اللّه، از محمّد بن سنان، از عبد اللّه بن سنان، از مولانا ابى عبد اللّه عليه السّلام قال:

قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم: