تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٨٢٦ - تضاعف عقاب در ذو اللسانين

قوله: و اعلم انّه قد يطلق الخ: ضمير در « انّه » بمعناى « شأن » مى‌باشد.

قوله: و هو ان يقال: ضمير « هو » به بهتان راجع است.

قوله: ما ليس فيه: ضمير در « فيه » به شخص راجع است.

قوله: و هو اغلظ تحريما: ضمير « هو » به بهتان راجع است.

قوله: و وجهه ظاهر: ضمير در « وجهه » به كونه اغلظ من الغيبة راجع است.

قوله: لانّه جامع بين مفسدتى الكذب و الغيبة: ضمير در « لانّه » به بهتان عود مى‌كند.

قوله: من جهة كلّ من العنوانين: يعنى عنوان كذب و عنوان غيبت.

قوله: و المركّب: يعنى و المركّب من العنوانين.

قوله: و فى رواية علقمة عن الصّادق عليه السّلام: اين روايت را مرحوم صاحب وسائل در ج (٨) ص (٦٠١) باين شرح نقل فرموده:

در كتاب مجالس، از پدرش، از علىّ بن محمّد بن قتيبه، از حمدان بن سليمان، از نوح بن شعيب، از محمّد بن اسماعيل، از صالح بن عقبه، از علقمة بن محمّد، از مولانا الصّادق عليه السّلام انّه قال:

فمن لم تره بعينك يرتكب ذنبا و لم يشهد عليه عندك شاهدان فهو من اهل العدالة و السّتر و شهادته مقبولة و ان كان فى نفسه مذنبا و من اغتابه بما فيه، فهو خارج عن ولاية اللّه تعالى ذكره داخل فى ولاية الشّيطان و لقد حدّثنى ابى عن ابيه، عن آبائه عن رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم:

قال: من اغتاب مؤمنا بما فيه الخ.

متن:

خاتمة فى بعض ما ورد من حقوق المسلم على اخيه‌

ففى صحيحة مرازم عن أبى عبد اللّه عليه السّلام: ما عبد اللّه بشيئ أفضل من أداء حقّ المؤمن.

و روي في الوسائل و كشف الرّيبة عن كنز الفوائد للشّيخ الكراجكي عن الحسين بن محمّد بن علي الصّيرفي عن محمّد بن علي الجعابي عن القاسم ابن محمّد بن‌