تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٧٩٦ - بقيه صورى كه غيبت در آنها جايز است

عن الكافي بسنده الصّحيح عن أبي عبد اللّه عليه السّلام قال: قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله: اذا رأيتم أهل الرّيب و البدع من بعدي فاظهروا البراءة منهم، و اكثروا من سبّهم، و القول فيهم و الوقيعة، و باهتوهم كيلا يطمعوا في الفساد في الاسلام، و يحذّرهم النّاس، و لا يتعلّموا من بدعهم: يكتب اللّه لكم بذلك الحسنات و يرفع لكم به الدّرجات فى الآخرة.

ترجمه:

بقيّه صورى كه غيبت در آنها جايز است‌

مرحوم مصنّف مى‌فرمايند:

از موارد رخصت و جواز غيبت بخاطر مزاحمت غرض اهمّ صورى باقى ماند كه حضرات متعرّض آنها شده‌اند و ما ذيلا آنها را نقل مى‌كنيم:

از جمله: نصيحت كردن به شخصى است كه در مقام مشورت برآمده، چه آنكه نصحيت به شخص در مقام مشورت واجب است و بر كسيكه ديگران از وى كمك فكرى مى‌خواهند و از باب ارشاد باو رجوع مى‌كنند لازم است آنچه را كه مى‌داند بگويد اگرچه مستلزم غيبت ديگرى باشد زيرا سكوت و عدم ارشاد خيانت محسوب شده و خيانت بسا مفسده‌اش از مفسده وقوع در غيبت شديدتر مى‌باشد.

و همچنين است لزوم نصيحت بدون اينكه شخص در مقام استشاره برآمده باشد، مثلا كسيكه قصد دارد با زنى ازدواج كند و شما مى‌دانيد كه وى مرتكب قبائحى است كه اگر آن شخص با وى ازدواج كند بخاطر همسرى با اين زن دچار غيبت و فسادهاى ديگر مى‌شود، بدون ترديد بر شما لازم است او را بر پاره‌اى از قبايح و فسادهاى اين زن آگاه نمائيد اگرچه موجب غيبت زن باشد چه آنكه تنبيه بر انحرافات زن و ارشاد مرد و نجات دادنش از ورطه هلاكت سزاوارتر از ترك نصيحت مؤمن مى‌باشد لذا غيبت در چنين موارد محكوم بجواز است بلكه ظاهر پاره‌اى از اخبار وجوب آن مى‌باشد.

و از جمله: استفتاء مى‌باشد مثلا از مفتى بپرسند فلانى بمن ظلم كرده و حقّ من را گرفته چگونه مى‌توان آنرا از وى گرفت؟