تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٧٢٦ - مقاله مرحوم مصنف
مىباشد كه در سند اينحديث قرار گرفته و بهر تقدير راوى گويد:
سمعت ابا عبد اللّه عليه السّلام يقول:
الغيبة ما تقول فى اخيك ما ستره اللّه عليه.
( از امام صادق عليه السّلام شنيدم كه فرمودند:
غيبت آنستكه درباره برادرت آنچه را كه حقتعالى در او مستور قرار داده بيان كنى).
و امّا الامر الظّاهر فيه مثل الحدّة و العجلة فلا.
( و امّا امرى كه در او ظاهر است مانند تندخوى بودن يا با شتاب كار كردن اگر ذكر گردد غيبت نمىباشد).
و البهتان ان تقول فيه ما ليس فيه.
( بهتان آنستكه عيبى كه در او نيست بيان كنى).
مرحوم مصنّف مىفرمايند:
اين اخبار همانطورى كه مىبينيد صريح هستند در اينكه شرط است عيبى كه ذكر مىشود منكشف و ظاهر نباشد.
شرح مطلوب
قوله: مثل قوله عليه السّلام فيما رواه العيّاشى الخ: اين روايت را مرحوم صاحب وسائل در ج (٨) ص (٦٠٢) باين شرح نقل فرموده:
عيّاشى در تفسيرش از عبد اللّه بن حمّاد انصارى، از عبد اللّه بن سنان قال، قال ابو عبد اللّه عليه السّلام:
الغيبة ان تقول فى اخيك ما قد ستره اللّه عليه، فامّا اذا قلت ما ليس فيه فذلك قول اللّه عزّ و جلّ فقد احتمل بهتانا و اثما مبينا.
قوله: و رواية داود بن سرحان الخ: اين روايت را مرحوم صاحب وسائل در ج (٨) ص (٦٠٤) باين شرح نقل فرموده:
محمّد بن يعقوب، از حسين بن محمّد، از معلىّ بن محمّد، از حسن بن علىّ الوشّاء، از داود بن سرحان قال: سئلت ابا عبد اللّه عليه السّلام عن الغيبة؟