شرح المنظومة ت حسن زاده آملي - السبزواري، الملا هادي - الصفحة ٤٣٢ - غرر في بيان عدد طبقات الأرض و غيرها
عند الشيخ. [١٤]
و من يقول بقوله: «لأنها تتكون عند المنطقة أكثر لسرعة الحركة، ثم يتدرّج في القلّة إلى القطبين».
و مجموع كره نار بدين صورت:
و برخى گفتهاند كه چون حركت فلك در قطبين ضعيف است، هواى مجاور قطبين از اصطكاك و محاكه فلك تبديل به نار نمىگردد لذا مىبايستى مقعّر كره نار بشكل هليلجى از دو طرف بريده بوده باشد بيدن صورت:
و لكن حدوث تير شهاب يعنى نيزك و نيازك در دو طرف قطب، دليل است كه اين احتمال نادرست بوده باشد چه اگر دو طرف قطب عارى از نار بوده باشند، تير شهاب در دو طرف قطب پديد نمىآيد.
برخى ديگر به عكس احتمال مذكور گفتهاند كه حركت قطبين فلك اسرع از جميع حركات نقاط ديگر آنست، لذا غلظت و ثخن نار متكوّن از هوا در نزد قطبين فلك بيشتر و زيادهتر باشد، بنابراين احتمال بايد گفت كه شكل كره نار بايد بدين نحو بوده باشد:
اين بود بيان ما در آن رساله به اختصار درباره پديد آمدن كره نار، لكن اين گونه مطالب به عنوان تاريخ فلسفه است. (ح. ح)
[١٤] إلهيات الشفاء، ج ٢، ص ٢٧٣ و ايضا في شرح حكمة الإشراق، قطب الدين الشيرازي، ص ٤٢٣. (م. ط)