پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٠١ - شرح و تفسير برادرى با تمام صفات انسانى
مىگويد: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لَاتَفْعَلُونَ* كَبُرَ مَقْتاً عِنْدَ اللَّهِ أَنْ تَقُولُوا مَا لَاتَفْعَلُونَ»؛ اى كسانى كه ايمان آوردهايد! چرا سخنى مىگوييد كه عمل نمىكنيد؟! اين كار مايه خشم عظيم خداوند است كه سخنى بگوييد و عمل ننماييد». [١]
بعضى از شارحان نهجالبلاغه تفسير ديگرى براى اين جمله امام عليه السلام دارند و مىگويند: منظور اين است كه همواره قولى مىدهد كه به آن قول عمل مىكند نه اينكه به مردم قول دهد و بعداً عمل نكند؛ ولى تفسير اوّل مناسبتر به نظر مىرسد.
در نهمين وصف مىفرمايد: «اگر در سخن گفتن مغلوب مىشد هرگز در سكوت كسى بر او غلبه نمىيافت»؛
(وَكَانَ إِذَا غُلِبَ عَلَى الْكَلامِ لَمْ يُغْلَبْ عَلَى السُّكُوتِ)
. اشاره به اينكه او كمتر سخن مىگفت و بيشتر سكوت مىكرد بهگونهاى كه ديگران در سخن گفتن بر او پيشى مىگرفتند؛ ولى هيچكس در سكوت بر او پيشى نمىگرفت و اين در واقع نكوهش و مذمتى است از پرگويى و مدح و ستايشى است درباره سكوت، زيرا مىدانيم سخن گفتن خطرات زيادى دارد؛ بسيارى از گناهان كبيره با سخن انجام مىشود و پرهيز از آنان بهوسيله سكوت حاصل مىگردد.
سالكان طريق الى اللَّه يكى از مهمترين مواد برنامه خود را صمت و سكوت مىدانند و هرگز حضور قلب و نيروهاى خود را با سخن گفتن بسيار به هدر نمىدهند و در حال سكوت مىتوانند بيشتر درباره عظمت خدا بينديشند و به اصلاح خويش بپردازند. به همين دليل افرادى كه سكوت فراوان دارند، افرادى فكور و آگاهند.
[١]. صف، آيه ٢ و ٣