پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩٧ - شرح و تفسير از حرص خود بكاه و به سهم خود قانع باش

شرح و تفسير از حرص خود بكاه و به سهم خود قانع باش‌

امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه در حقيقت مى‌خواهد حريصان در دنيا را از حرص بازدارد و به كفاف و عفاف قانع سازد و از مسابقه گناه‌آلودى كه براى به چنگ آوردن اموال بيشتر در ميان گروهى از دنياپرستان رايج است جلوگيرى كند، مى‌فرمايد: «به يقين بدانيد خدا براى بنده‌اش- اگرچه بسيار چاره‌جو و سخت‌كوش و در طرح نقشه‌ها قوى باشد- بيش از آنچه در كتاب الهى براى او (از روزى) مقدر شده قرار نداده است»؛

(اعْلَموا عِلْماً يَقِيناً انَّ اللَّهَ لَمْ يَجْعَلْ لِلْعَبْدِ- وَإِنْ عَظُمَتْ حِيلَتُهُ، وَاشْتَدَّتْ طِلْبَتُهُ، وَقَوِيَتْ مَكِيدَتُهُ- أَكْثَرَ مِمَّا سُمِّىَ لَهُ فِي الذِّكْرِ الْحَكِيمِ)

. سپس به نقطه مقابل آن اشاره كرده مى‌فرمايد: «و (به عكس)- هرچند بنده‌اش ناتوان و كم‌تدبير باشد- ميان او و آنچه برايش در كتاب الهى مقرر گشته مانع نگرديده است»؛

(وَلَمْ يَحُلْ بَيْنَ الْعَبْدِ فِي ضُعْفِهِ وَقِلَّةِ حِيلَتِهِ، وَبَيْنَ أَنْ يَبْلُغَ مَا سُمِّيَ لَهُ فِي الذِّكْرِ الْحَكِيمِ)

. جمله «ذِكْرِ الْحَكيمِ» گرچه در قرآن مجيد به معناى آيات الهى آمده است و بعضى از شارحان نهج‌البلاغه آن را در اين‌جا همين‌گونه تفسير كرده‌اند؛ ولى با توجه به اين‌كه اندازه روزى افراد به‌طور مشخص در قرآن مجيد نيامده و هدف امام عليه السلام در اين بيان حكيمانه اين است كه حد و حدود روزى اشخاص در ذكر