پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥١٠ - شرح و تفسير سرآمد مقدّر، حافظ انسان است!
حوادث تنها مىگذارند. من نيز چنين هستم؛ هنگامى كه اجلم فرا رسد، شقىترين امت مىآيد و محاسنم را با خون سرم رنگين مىسازد. اين وعدهاى مسلم و كاملًا صدق است. [١]
شبيه همين كلام شريف به شكل ديگرى در حكمت ٢٠١ آمده بود. در اينجا سؤالى پيش مىآيد كه اگر اين سخن را بپذيريم بايد تمام اقدامات احتياطى در برابر حوادث گوناگون و در مقابل دشمنان را ترك كنيم؛ نه سپرى در جنگ لازم خواهد بود و نه درست كردن سنگر، نه وسايل اختفا و نه پرهيز از جادههاى خطرناك و غذاهاى مشكوك، بلكه بايد بگوييم تا سرآمد عمر ما نرسد هيچ چيز و هيچكس نمىتواند به ما آسيبى برساند.
اين مطلبى است كه نه با تعليمات قرآن و اسلام منطبق است و نه با منطق عقل. حتى قرآن مجيد مىفرمايد كه به هنگام نمازِ خوف در برابر دشمن تا ناچار نشويد وسايل حفاظتى خود (مانند سپر و زره و خود) را از خود دور نسازيد. [٢]
پيش از اين در ذيل همان حكمت ٢٠١ و همچنين در جلد سوم، ذيل خطبه ٦٢ پاسخى به اين سؤال دادهايم. در اينجا به كلامى كه از علامه مجلسى رحمه الله در بحارالانوار يافتيم اشاره مىكنيم. او در واقع در پاسخ اين سؤال چنين مىگويد:
اوّلًا اين در مواردى بوده است كه مردم به اندك چيزى از حوادث مىترسيدند و به احتمالات بعيده ترتيب اثر مىدادند. امام عليه السلام مىفرمايد: به اينگونه احتمالات و توهمات بعيد اعتنا نكنند؛ تا اجل كسى فرا نرسد از دنيا نمىرود.
ثانياً ممكن است اين از خصائص خود امام عليه السلام باشد، زيرا او طبق خبرى كه پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله به آن حضرت داده بود، زمان اجل خود را مىدانست و يقين داشت كه پيش از آن، حادثهاى او را تهديد نمىكند، ازاينرو مىفرمود: اجل من،
[١]. توحيد صدوق، ص ٢٦٤ (با تلخيص اندك)
[٢]. نساء، آيه ١٠٢