پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٢٥ - شرح و تفسير اينجا جاى صبر نيست!
شرح و تفسير اينجا جاى صبر نيست!
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه كه آن را در كنار قبر پيغمبر صلى الله عليه و آله و به هنگام دفن او بيان كرد، خطاب به آن حضرت چنين عرضه مىدارد: « (اى رسول خدا!) صبر و شكيبايى زيباست ولى نه درباره تو و بىتابى زشت و قبيح است ولى نه در فراق تو»؛
(و قال عليه السلام، على قبر رسولاللَّه صلى الله عليه و آله ساعة دفنه: إِنّ الصَّبْرَ لَجَمِيلٌ إِلَّا عَنْكَ، وَإِنَّ الْجَزَعَ لَقَبِيحٌ إِلَّا عَلَيْكَ)
. ظاهر عبارت اين است كه اين كلام در واقع به صورت استثنايى از گفتار حكيمانهاى است كه امام پيش از اين خطاب به «اشعث بن قيس» فرموده بود و همچنين نسبت به تمام رواياتى كه دعوت به صبر و نهى از جزع مىكند.
بنابراين مفهوم كلام چنين مىشود كه زيبايى صبر و شكيبايى نيز در بعضى از موارد استثنايى دارد و همچنين زشتى جزع و بىتابى. آنجا كه براى موارد شخصى و فردى باشد (مانند مصيبت از دست دادن فرزند و برادر و عزيزان ديگر) صبر، جميل است و جزع، قبيح؛ اما آنجا كه براى اهداف مهم اجتماعى باشد مانند آنچه اميرمؤمنان عليه السلام پس از رحلت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله انجام داد و همچنين بانوى اسلام فاطمه زهرا عليها السلام در مصيبت پدر، و بازماندگان خاندان پيغمبر صلى الله عليه و آله در مصائب كربلا و عاشورا، در اين موارد نه صبر جميل است و نه جزع قبيح، زيرا اهميت مقام والاى پيامبر صلى الله عليه و آله و شهداى كربلا و مانند آن را نشان