پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٦١ - شرح و تفسير اعتدال در خصومت
شرح و تفسير اعتدال در خصومت
امام عليه السلام در اين كلام حكيمانه به سه نكته در مورد خصومت پرداخته، نخست مىفرمايد: «كسى كه در دشمنى با مخالفان افراط كند به گناه آلوده مىشود»؛
(مَنْ بَالَغَ فِي الخُصومَةِ أَثِمَ)
. معمولًا خصومت و ستيز با ديگران قابل كنترل نيست، حتى بهترين افراد وقتى گرفتار آن مىشوند و آتش خشم و غضب در آنان شعلهور مىگردد قادر به كنترل خويشتن نيستند و گرفتار گناهانى ازقبيل ظلم و ستم، گفتن سخنان ناروا، ريختن آبروى ديگران و اذيت و آزار مسلمانان مىشوند.
در جمله دوم به نقطه مقابل آن اشاره كرده، مىفرمايد: «و كسى كه در مقام خصومت و احقاق حق كوتاهى كند بر خود ستم كرده (زيرا حقش پايمال مىشود)»؛
(وَمَنْ قَصَّرَ فِيهَا ظَلَمَ)
. قرآن مجيد نيز در ذيل آيات نهى از ربا مىفرمايد: «لَا تَظْلِمُونَ وَلَا تُظْلَمُونَ»؛ نه ظلم كنيد و نه ظلم به شما شود». [١]
گرچه اين آيه درباره رباخواران است؛ ولى در حقيقت يك شعار وسيع اسلامى است كه دستور مىدهد به همان نسبت كه مسلمانان بايد از ستمگرى بپرهيزند بايد از تن دادن به ظلم نيز اجتناب كنند و به گفته بعضى از دانشمندان:
[١]. بقره، آيه ٢٧٩