پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٦٩ - شرح و تفسير من پيشواى اهل ايمانم
شرح و تفسير من پيشواى اهل ايمانم
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه، فرق ميان پيشواى مؤمنان و فاجران را چنين بيان مىكند: «من، يعسوب و پيشواى مؤمنانم، و مال و ثروت، يعسوب و (پيشواى) بدكاران است»؛
(أَنَا يَعْسُوبُ الْمُؤْمِنِينَ، وَالْمَالُ يَعْسُوبُ الْفُجَّارِ)
. آنگاه مرحوم سيّد رضى مىفرمايد: «معنى اين سخن آن است كه مؤمنان از من پيروى مىكنند؛ اما فاجران به دنبال ثروتند، همانگونه كه زنبوران عسل از يعسوب يعنى رئيس خود پيروى مىكنند»؛
(قالَ الرَّضِيُ: وَمَعْنى ذلِكَ أنَّ الْمُؤْمِنينَ يَتَّبِعُونَني، وَالْفُجّارَ يَتَّبِعُونَ الْمالَ كَما تَتَّبِعُ النَّحْلُ يَعْسُوبَها، وَهُوَ رَئِيسُها)
. «يعسوب» به ملكه زنبوران عسل گفته مىشود كه هرگاه به پرواز درآيد تمام زنبورانى كه در آن كندو با او زندگى مىكردند به دنبال او به پرواز درمىآيند.
سپس به رئيس هر قومى يعسوب اطلاق شده است.
عجيب اين است كه بعضى از ارباب لغت، امير و رئيس زنبوران عسل را مذكّر شمردهاند، در حالى كه مؤنث است و به همين دليل همه جا در فارسى از آن به ملكه ياد مىكنند. واقعيت عينى نيز همين معنا را تأييد مىكند كه ملكه از جنس مادّه باشد نه مذكّر.
در واقع امام عليه السلام فرق ميان افراد با ايمان را كه به معنويات مىانديشند با افراد مادى و بىايمان كه تنها به ثروت مىانديشند، بيان كرده، مىگويد: من پيشواى