پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٣٠ - نكته معرفى چند چهره
همين مسير غلط را مىپيمايند و گمان مىكنند در طريق تقوا و پرهيزكارى گام گذاشتهاند.
نكته معرفى چند چهره
در مقدمه اين كلام حكيمانه، نام «حارث بن حوط» كه در بعضى از نسخ به جاى «حوط»، «خوط» آمده به چشم مىخورد. او فرد ناشناسى است و در كتب رجال كمتر درباره او سخن گفتهاند. همين مقدار معلوم است كه در داستان جنگ جمل بىطرفى را برگزيد و به كار «سعد بن ابى وقاص» و «عبداللَّه بن عمر» استناد جست كه اميرمؤمنان عليه السلام آن پاسخ دندانشكن را به او داد.
مرحوم علامه «نمازى» در مستدرك رجال الحديث مىنويسد: او از اصحاب اميرمؤمنان عليه السلام؛ ولى آدم نادرست و نكوهيدهاى بود.
اما «سعد بن مالك» (كه در متن بالا به اشتباه «سعيد بن مالك» ذكر شده، همان «سعد بن ابى وقاصِ» معروف است كه نام پدرش مالك بود و به دليل رشادتهايى كه در فتح قادسيه از خود نشان داد در تاريخ اسلام مشهور شد و به همين جهت، عمر او را به عنوان يك نفر از شوراى شش نفرى خود براى انتخاب خليفه بعدى برگزيد؛ ولى هنگامى كه مردم با اميرمؤمنان على عليه السلام بيعت كردند، از بيعت با آن حضرت خوددارى كرد و گوشهنشينى را انتخاب نمود. البته بعد از اميرمؤمنان عليه السلام با معاويه نيز رابطه خوبى نداشت و بعضى از فضايل على عليه السلام را آشكارا بيان مىكرد. از جمله هنگامى كه معاويه نامهاى به او و «عبداللَّه بن عمر» و «محمد بن مسلمه» در زمان حيات اميرمؤمنان على عليه السلام نوشت و آنها را به يارى خود براى خونخواهى عثمان طلبيد، هركدام به او پاسخى دادند و «سعد بن ابى وقاص» اشعارى در پاسخ او نوشت كه بعضى از آن چنين است: