پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٨٣ - شرح و تفسير راه پر پيچ و خم و ظلمانى

چيزى است كه شما را بر آن قدرت داده است».

سپس امام عليه السلام به جمله شريفه‌

«لا حَوْلَ وَلا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ»

استدلال فرمود.

حاضران تفسير اين جمله را از امام عليه السلام خواستند. امام فرمود:

«لا حَوْلَ عَنْ مَعْصِيَتِهِ إِلَّا بِعِصْمَتِهِ وَلا قُوَّةَ عَلَى طَاعَتِهِ إِلَّا بِعَوْنِهِ؛

هيچ مانعى در راه معصيت او نيست مگر تقوايى كه خدا در اختيار انسان گذارد و هيچ قوتى بر طاعت او نيست مگر به كمك قدرتى كه او به انسان بخشيده است». [١]

مثالى را كه ما آورديم دقيقاً منطبق است بر آنچه امام عليه السلام در اين حديث نورانى فرموده است.

آخرين نكته‌اى را كه لازم مى‌دانيم به آن اشاره كنيم اين است كه واژه «قَدَر» به معناى اندازه‌گيرى است؛ ولى در اين‌گونه موارد به معناى تقديرات الهى و مقدّرات اوست كه بعضى از ناآگاهان آن را به معناى جبر تفسير كرده‌اند.

شرح بيشتر درباره تفسير كلمه قضا و قدر در ذيل كلمه حكمت‌آميز ٧٨ گذشت.

[١]. بحارالانوار، ج ٥، ص ١٢٣، ح ٧٠