پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦١ - شرح و تفسير حُسن ظن مردم را با عمل، تصديق كن
شرح و تفسير حُسن ظن مردم را با عمل، تصديق كن
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه اشاره به نكته لطيفى در مورد حسن ظن مردم نسبت به انسان مىكند، مىفرمايد: «كسى كه به تو گمان خوبى دارد گمانش را (با عمل) تصديق كن»؛
(مَنْ ظَنَّ بِكَ خَيْراً فَصَدِّقْ ظَنَّهُ)
. اشاره به اينكه، بسيار مىشود افراد به سبب خاطره خوبى كه از كسى دارند و او را باسخاوت و خيّر و مثبت مىدانند گمان مىبرند حل مشكل آنها- خواه مشكل مالى باشد يا جز آن- به دست اوست و به سراغ وى مىروند. امام عليه السلام مىفرمايد: در اينگونه موارد بايد به حل مشكل آنها پرداخت و حسن ظن آنها را عملًا تصديق كرد.
اين كار از يكسو سبب حل مشكلات مردم مىگردد و از سويى ديگر بر شخصيت انسان مىافزايد و گمانى را كه مردم در حق او دارند تثبيت مىكند و اصولًا اينگونه حسن ظنها نوعى توفيق اجبارى است كه براى نيكوكاران حاصل مىشود.
بعضى از دانشمندان گفتهاند: «هرگاه نقطه مقابل آن براى انسان رخ دهد؛ يعنى كسى به او سوءظن پيدا كند كه مثلا آدمى بخيل و تندخو و بداخلاق است در اينجا با اعمال نيك بايد سوءظن آنها را تكذيب كرد، همانگونه كه با اعمال نيك، حسن ظن را عملًا تصديق مىكند».