پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٩٤ - شرح و تفسير ادامه اندرزها

به حداقل ضروريات زندگى، سبب مى‌شود كه انسان زندگى بسيار ساده‌اى داشته باشد. اداره كردن زندگى ساده كار مشكلى نيست در حالى كه افراد حريص هر قدر اموال و امكاناتشان بيشتر شود، آتش حرصشان تندتر مى‌گردد و به اين ترتيب همواره در رنج هستند در حالى كه شخص قناعت‌پيشه زندگى آرام و آسوده‌اى دارد.

در حديثى از رسول خدا صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم:

«خِيارُ أُمَّتِى الْقانِعُ وَشِرارُهُمُ الطَّامِعُ؛

بهترين افراد امت من قناعت‌پيشگان و بدترين آن‌ها طمعكارانند». [١]

افزون بر اين از روايات اسلامى استفاده مى‌شود كه بى‌نيازى بدون قناعت حاصل نمى‌شود؛ از جمله در حديثى از امام باقر يا امام صادق عليهما السلام نقل شده است:

«مَنْ قَنِعَ بِمَا رَزَقَهُ اللَّهُ فَهُوَ مِنْ أَغْنَى النَّاسِ؛

كسى كه قانع باشد به آنچه خدا به او روزى داده است، غنى‌ترين مردم است». [٢]

كلينى رحمه الله بابى تحت عنوان «باب القناعة» در جلد دوم‌ كافى‌ آورده و در آن احاديث بسيارى در اهميت و فضيلت اين صفت ذكر كرده است.

سپس امام عليه السلام در دهمين نكته مى‌فرمايد: «آن‌كس كه فراوان ياد مرگ كند به اندكى از دنيا راضى مى‌شود»؛

(وَمَنْ أَكْثَرَ مِنْ ذِكْرِ الْمَوْتِ رَضِيَ مِنَ الدُّنْيَا بِالْيَسِيرِ)

. روشن است آن‌كس كه مرگ را فراموش كند و در عالم خيال و پندار، زندگى را جاويد بداند حرص بر او غلبه مى‌كند و هرچه از دنيا به دست آورد به آن قانع نخواهد بود؛ اما آن‌كس‌كه مى‌داند ممكن است فردا بانگ رحيل از اين جهان براى او سر داده شود و يا به تعبير ديگر پايان عمر خود را در هر لحظه امكان‌پذير مى‌بيند به مقدارى كه نياز دارد راضى مى‌شود و از حرص و طمع باز مى‌ماند.

[١]. كنزالعمّال، ج ٣، ص ٣٩١، ح ٧٠٩٥

[٢]. كافى، ج ٢، ص ١٣٩، ح ٩