پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٦٢ - نكته خطرات خصومت

«اگر ستم‌كِش نباشد ستمگر كمتر پيدا مى‌شود». و اگر مسلمانان آمادگى كافى براى دفاع از خود داشته باشند، كسى نمى‌تواند به آن‌ها ستم كند، بنابراين همان‌گونه كه بايد به ظالم بگوييم ستم مكن، به مظلوم بايد بگوييم تن به ستم مده.

حال كه چنين است چه بهتر كه انسان وارد ميدان خصومت و ستيز براى احقاق حق نشود و تا مى‌تواند از گام نهادن در چنين ميدانى جز به هنگام ضرورت بپرهيزد، ازاين‌رو امام عليه السلام در سومين جمله مى‌فرمايد: «و كسى كه در مقام خصومت برآيد نمى‌تواند حق تقوا را رعايت كند»؛

(وَلَا يَسْتَطِيعُ أَنْ يَتَّقِيَ اللَّهَ مَنْ خَاصَمَ)

. به همين دليل، افراد با شخصيت و متّقى سعى مى‌كنند حتى الامكان با كسى به جر و بحث و ستيز و خصومت برنخيزند و چه بسا از بعضى حقوق خود صرف نظر مى‌كنند و آن را به مخالف مى‌دهند تا در اين ميدان خطرناك وارد نشوند.

البته اين بدان معنا نيست كه افراد با ايمان، زبون، ذليل و ظلم‌پذير باشند چراكه اسلام چنين حالتى را نيز هرگز نمى‌پسندد و دستور مى‌دهد نه ظلم كنيد و نه ظلم‌پذير باشيد.

نكته خطرات خصومت‌

در روايات معصومان عليهم السلام به شدت از مخاصمه و خصومت نهى شده است؛ كلينى رحمه الله در كتاب‌ كافى‌ باب مخصوصى درباره اين موضوع منعقد ساخته و در نخستين حديث آن، از اميرمؤمنان على عليه السلام نقل مى‌كند كه فرمود:

«إِيَّاكُمْ وَالْمِرَاءَ وَالْخُصُومَةَ فَإِنَّهُمَا يُمْرِضَانِ الْقُلُوبَ عَلَى الْإِخْوَانِ وَيَنْبُتُ عَلَيْهِمَا النِّفَاقُ؛

از جدال و مراء و خصومت بپرهيزيد كه دل‌هاى دوستان را نسبت به يكديگر بيمار