پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٤٣ - شرح و تفسير دوستان و دشمنان
شرح و تفسير دوستان و دشمنان
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه به نكته مهمى درباره شناخت دوستان و دشمنان اشاره كرده مىفرمايد: «دوستان تو سه گروهند و دشمنانت نيز سه گروه مىباشند»؛
(أَصْدِقَاؤُكَ ثَلَاثَةٌ، وَأَعْدَاؤُكَ ثَلاثَةٌ)
. آنگاه امام عليه السلام به شرح هر يك از اين دو مىپردازد و درباره دوستان مىفرمايد: « (اما) دوستانت: دوست تو و دوست دوستت و دشمن دشمنت هستند»؛
(فَأَصْدِقَاؤُكَ: صَدِيقُكَ، وَصَدِيقُ صَدِيقِكَ، وَعَدُوُّ عَدُوِّكَ)
. درست است كه هميشه دوستِ دوست انسان ممكن است دوست انسان نباشد؛ با كسى دوستى كند و با دوستش دشمنى؛ ولى غالباً چنين نيست.
دوستىها و دشمنىها معمولًا براثر اهداف مشترك است، هنگامى كه اهداف مشترك بود، هم دوست انسان هم دوستِ دوست او از در دوستى درمىآيند، بنابراين وجود بعضى استثناها هرگز مانع از يك حكم كلى نيست.
در مقابل مىفرمايد: «دشمنان تو: دشمنت هستند و دشمن دوستت و دوست دشمنت»؛
(وَأَعْدَاؤُكَ: عَدُوُّكَ، وَعَدُوُّ صَدِيقِكَ، وَصَدِيقُ عَدُوِّكَ)
. در اين مورد نيز همان مطلبى كه درباره دوست گفته شد صادق است؛ دشمنىها با شخص يا چيزى نيز براثر اهداف مشترك است؛ كسى كه با كسى دشمن مىشود، با دوست او هم كه اهداف مشابهى دارد دشمنى خواهد كرد