پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨٠ - شرح و تفسير آثار سوء خصومتها
آنچه را مىداند در اين زمينه بيان كند، بنابراين، «نص الحقائق» به معناى رسيدن به مرحله بلوغ است كه همان پايان دوره كودكى است (سپس مىافزايد:) اين جمله از فصيحترين كنايات و شگفتانگيزترين آنها در اين مورد است.
منظور امام عليه السلام اين است كه زنان هنگامى كه به اين مرحله برسند «عَصَبَة» (مردان خويشاوند پدرى او) كه محرم آنان هستند مانند برادران و عموها، به حمايت از آنها سزاوارتر از مادرند و همچنين در انتخاب همسر براى آنها.
(سپس مىافزايد:) «حِقاق» به معناى مخالفت و جدال مادر با «عصبة» در مورد اين دختران است بهگونهاى كه هركدام به ديگرى مىگويد: من از تو سزاورترم.
عرب مىگويد: «حاقَقْتُهُ حِقاقاً» يعنى با او به جدال برخاستم.
بعضى گفتهاند: منظور از «نَصَّ الْحِقاق» رشد عقلى و بلوغ است، زيرا منظور امام عليه السلام اين است كه به مرحلهاى برسد كه حقوق و احكام درباره او انجام مىشود.
كسانى كه «نَصَّ الْحَقائِق» روايت كردهاند منظورشان از «حقائق» جمع حقيقت است.
(سپس مىافزايد:) اين همان تفسيرى است كه «ابو عبيد قاسم بن سلام» براى اين جمله بيان كرد؛ به نظر من (منظور، سيّد رضى است) مقصود از «نَصَّ الْحِقاق» اين است كه زن به مرحلهاى برسد كه تزويج او مجاز باشد و اختياردار حقوق خود شود و اين در واقع تشبيه به «حقاق» در مورد شتران است (طبق عادت عرب كه بسيارى از چيزها را به شتر تشبيه مىكرد) چراكه «حقاق» جمع «حِقِّه» و «حِقّ» به معناى شترى است كه سه سالش تمام است و داخل در سال چهارم شده و به حدّى رسيده كه مىتوان بر آن سوار شد و او را تا حد توان وادار به سير و حركت كرد.
(سپس مىافزايد:) «حقائق» (هرگاه اين نسخه را در نظر بگيريم) نيز جمع