پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٠٠ - شرح و تفسير فلسفه، بخش مهمى از احكام اسلامى

(يعنى انكارها) مناسب بحث دعاوى است به خصوص كه ترك كذب نيز بعد از آن ذكر شده است كه با ترك شهادت دادن مناسب است. به‌علاوه آغاز حديث با جمله «فرض اللَّه» شروع مى‌شود و به يقين خداوند شهادت را مأمورٌبِه نكرده بلكه جهاد را واجب فرموده كه احياناً منتهى به شهادت مى‌شود.

١٧. «و ترك دروغ را براى احترام و بزرگداشت صدق و راستى قرار داد»؛

(وَتَرْكَ الْكَذِبِ تَشْرِيفاً لِلصِّدْقِ)

. اساس زندگى اجتماعى بر اعتماد متقابل افراد نسبت به يكديگر است كه اگر اعتمادى نباشد رشته اجتماع از هم گسيخته خواهد شد. اعتماد در صورتى حاصل مى‌شود كه صدق و امانت بر جامعه حاكم باشد، زيرا دروغ و خيانت مهم‌ترين اسباب بدبينى و بى‌اعتمادى است.

امام عليه السلام در اين تعبير زيبا مى‌فرمايد: خداوند ترك دروغ را واجب كرده تا راستگويى به عنوان يك فضيلت شمرده شود و افراد جامعه به سوى آن حركت كنند.

در روايات اسلامى شديدترين تعبيرات درباره زشتى دروغ آمده است. قرآن مجيد مى‌گويد: «إِنَّمَا يَفْتَرِى الْكَذِبَ الَّذِينَ لَايُؤْمِنُونَ بِآيَاتِ اللَّهِ وَأُوْلَئِكَ هُمُ الْكَاذِبُونَ»؛ تنها كسانى دروغ مى‌بندند كه به آيات خدا ايمان ندارند». [١]

در حديثى از رسول خدا صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم:

«إنَّ الْكِذْبَ بابٌ مِنْ أبْوابِ النّفاقِ؛

دروغ درى از درهاى نفاق است». [٢]

در كتاب‌ كافى‌ از اميرمؤمنان عليه السلام چنين نقل شده كه فرمود:

«لا يَجِدُ عَبْدٌ طَعْمَ الْإِيمَانِ حَتَّى يَتْرُكَ الْكَذِبَ هَزْلَهُ وَجِدَّهُ؛

انسان طعم ايمان را نمى‌چشد مگر زمانى كه دروغ را خواه شوخى باشد يا جدى، رها كند». [٣]

[١]. نحل، آيه ١٠٥

[٢]. كنزالعمّال، ح ٨٢١٢

[٣]. كافى، ج ٢، ص ٣٤٠، ح ١١