پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٧٠ - نكته اين خطيب چه كسى بود؟

واژه مزبور به حسب مقامات مختلف، معناى متفاوتى دارد؛ هنگامى كه درباره سخنورى ذكر شود به معناى فصاحت و بلاغت و توانگرى و مهارت در سخنورى است و هرگاه درباره بيابانى گفته شود به معناى وسعت و گسترش آن است و گاه به معناى افراد كج‌خلق نيز آمده است. از كلام مرحوم سيّد رضى استفاده مى‌شود كه قدر مشترك ميان بسيارى از معانى اين كلمه، همان توانايى است؛ خواه توانايى در سخن باشد يا در سير و حركت.

در لسان العرب‌ نيز همين معانى براى واژه «شحشح» ذكر شده است.

نكته اين خطيب چه كسى بود؟

همان‌گونه كه اشاره شد، ابن ابى‌الحديد در شرح اين كلام نقل كرده كه امام اميرالمؤمنين عليه السلام اين تعبير را درباره «صعصعة بن صوحان» كه از خواص يارانش و بسيار فصيح اللسان بود بيان فرموده است.

در اين‌جا مناسب دانستيم كه به گوشه‌اى از سخنان فصيح آن مرد سخنور اشاره كنيم؛ از جمله خطبه‌هاى بسيار فصيح و پرمعناى او خطبه‌اى است كه به هنگام دفن اميرمؤمنان على عليه السلام در كنار قبر آن حضرت و در برابر فرزندان آن امام عليه السلام بيان كرد. وى در حالى كه يك دست خود را بر قلبش گذاشته بود و با دست ديگر خاك بر سر خود مى‌پاشيد و بر سر مى‌زد گفت:

«بِأَبِي أَنْتَ وَأُمّي يا أميرَالْمُؤْمِنينَ‌

- ثُمَّ قالَ-

هَنِيئاً لَكَ يا أَبَالْحَسَنِ فَلَقَدْ طابَ مَوْلِدُكَ وَقَوِيَ صَبْرُكَ وَعَظُمَ جِهادُكَ وَظَفَرْتَ بِرَأْيِكَ وَرَبِحْتَ تِجَارَتَكَ وَقَدِمْتَ عَلى‌ خالِقِكَ فَتَلَقّاكَ اللَّهُ بِبِشارَتِهِ وَحَفَّتْكَ مَلائِكَتُهُ وَاسْتَقْرَرْتَ فِي جِوارِ الْمُصْطَفى‌ فَأكْرَمَكَ اللَّهُ بِجِوارِهِ وَلَحِقْتَ بِدَرَجَةِ أخيكَ الْمُصْطَفى‌ وَشَرِبْتَ بِكَأْسِهِ الأوْفى‌ فَأسْأَلِ اللَّهَ أنْ يَمُنَّ عَلَيْنا بِاقْتِفائِنا أثَرَكَ وَالْعَمَلِ بِسيرَتِكَ وَالْمُوالاةِ لِأوْلِيائِكَ وَالْمُعاداةِ لِأعْدائِكَ وَأنْ‌