پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٣٥ - شرح و تفسير برترين بىنيازى
شرح و تفسير برترين بىنيازى
همانگونه كه در شرح مصادر اين گفتار حكيمانه آمد، اين حديث شريف تنها در نسخه ابن ابىالحديد آمده است و ديگران آن را در شروح خود نياوردهاند و به همين دليل، سخنى درباره آن نگفتهاند، جز بعضى؛ مانند مرحوم مغنية كه آن را از ابن ابىالحديد گرفته و شرح كوتاه و مختصرى كرده است.
به هر حال امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه به نكتهاى اخلاقى و مهم اشاره كرده مىفرمايد: «برترين بىنيازى آن است كه از آنچه در دست مردم است چشم بپوشى و مأيوس باشى»؛
(الْغِنَى الْأَكْبَرُ الْيَأْسُ عَمَّا فِي أَيْدِي النَّاسِ)
. اين يك واقعيت است كه هركس چشمداشتى به اموال و امكانات و مقامات ديگران داشته باشد به همان نسبت كوچك و موهون مىشود؛ خواه دست نياز به سوى آنها دراز كند و يا اين حالت را به سوى ديگرى نشان دهد و تا انسان به اموال و امكانات ديگران بىاعتنا نباشد حقيقت غنا و بىنيازى را درك نمىكند.
«غنى» تنها با داشتن ثروت نيست. بسيارند ثروتمندانى كه در واقع فقيرند، زيرا چنان بخيلند كه نه ديگران از ثروتشان استفاده مىكنند و نه حتى خودشان، و چنان حريصند كه به آنچه دارند قانع نيستند و چشم به اموال و ثروتهاى ديگران دوختهاند. اينگونه افراد در عين غناى ظاهرى، در باطن، فقير و بيچارهاند.