پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٤٣ - شرح و تفسير هركس در گرو اعمال خويش است

هرگاه انسان به اين سه هشدار عكس‌العمل مناسب نشان دهد و ايمان داشته باشد كه تمام سخنانش در نامه اعمالش و نزد خداى متعال حفظ مى‌شود و آنچه در درون دارد روزى آشكار مى‌گردد و همواره در گرو اعمال خويش و انجام وظايف الهى است، به يقين مصداق روشن فرد مؤمن صالح خواهد بود و به يقين اهل نجات است.

آن‌گاه امام عليه السلام سخن از هشدار چهارم مى‌گويد: « (بدانيد) مردم همگى در نُقصانند و همگى داراى عيوبى هستند جز كسى كه خداوند او را حفظ كرده است»؛

(وَالنَّاسُ مَنْقُوصُونَ مَدْخُولُونَ إِلَّا مَنْ عَصَمَ اللَّهُ)

. منقوص، كسى است كه داراى نقص و عيبى است و مدخول نيز همين معنا را مى‌دهد. ممكن است اوّلى اشاره به نقصان در عقل و اعتقادات باشد و دومى اشاره به نُقصان اعمال و گرفتار بودن در چنگال رذائل اخلاقى. [١]

اين هشدار چهارم اشاره به كسانى است كه گرفتار انواع معاصى و گناهان هستند و مى‌گويند: ما سرانجام توبه خواهيم كرد و خود را اصلاح مى‌كنيم.

امام عليه السلام مى‌فرمايد: همگى در حال نُقصانند و عيوب به باطن آن‌ها سرايت مى‌كند و بازگشت و جبران، روزبه‌روز مشكل‌تر مى‌شود.

جمله‌

«إِلَّا مَنْ عَصَمَ اللَّهُ»

در درجه اوّل شامل حال معصومان عليهم السلام است و ليكن تمام كسانى كه پيرو آنانند و در مسير آن‌ها گام برمى‌دارند نيز از نوعى عصمت الهى برخوردار مى‌شوند.

قرآن مجيد در آيه ١٧٥ سوره «نساء» بعد از آن كه به اهميت قرآن اشاره كرده، مى‌فرمايد: «فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَاعْتَصَمُوا بِهِ فَسَيُدْخِلُهُمْ فِي رَحْمَةٍ مِّنْهُ وَفَضْلٍ وَيَهْدِيهِمْ إِلَيْهِ صِرَاطاً مُّسْتَقِيماً»؛ اما آن‌ها كه به خدا ايمان آورده‌اند و به اين كتاب آسمانى چنگ زدند به‌زودى همه را در رحمت و فضل خود وارد خواهد ساخت‌

[١]. «مدخول» از ماده «دَخْل» و يكى از معانى آن عيب است و «دَخَل» بر وزن «عمل» نيز به معنى عيبى است كه بر انسان داخل و وارد مى‌شود