پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٤٢ - شرح و تفسير هركس در گرو اعمال خويش است
در دومين هشدار مىفرمايد: «باطن اشخاص آزموده خواهد شد»؛
(وَالسَّرَائِرُ مَبْلُوَّةٌ)
. انسانها در كشاكش امتحانهاى سخت قرار مىگيرند تا آنچه در باطن دارند آشكار گردد و معلوم شود تا چه حد در ادعاهاى خود صادقند. همانگونه كه قرآن مجيد خطاب به ياران پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مىفرمايد: «وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ حَتَّى نَعْلَمَ الْمُجَاهِدِينَ مِنْكُمْ وَالصَّابِرِينَ وَنَبْلُوَ أَخْبَارَكُمْ»؛ ما همه شما را قطعاً مىآزماييم تا معلوم شود مجاهدان واقعى و صابران از ميان شما كيانند، و اخبار شما را بيازماييم!». [١]
در حديث شريفى از اميرمؤمنان على عليه السلام در خطبة الوسيلة مىخوانيم:
«وَالْأَيَّامُ تُوضِحُ لَكَ السَّرَائِرَ الْكَامِنَة؛
گذشت روزگار آنچه را در باطن نهفته شده براى تو آشكار مىسازد». [٢] در ذيل حكمت ٢١٧ و در ذيل گفتار حكيمانه ٩٣ بحثهاى مشروحى درباره مسئله امتحان و اهداف آن و نقش حوادث در ظاهر ساختن باطن انسانها داشتيم.
سپس امام عليه السلام به سراغ هشدار رفته و با استفاده از يكى از آيات قرآن مىفرمايد: «و هركس در گرو اعمال خويش است»؛ «وَكُلُّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ رَهِينَةٌ». [٣]
«رَهينَة» به معناى گروگان از ماده (رهن) گرفته شده و آن وثيقهاى است كه معمولًا شخص وامگيرنده به طلبكار مىدهد. از اين تعبير استفاده مىشود كه تمام وجود انسانها در گرو اعمالى است كه انجام مىدهند و تا وظيفه خود را انجام ندهند اين گروگان آزاد نمىشود.
[١]. محمد، آيه ٣١
[٢]. كافى، ج ٨، ص ٢٣، ح ٤
[٣]. مدثر، آيه ٣٨