پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٦٥ - شرح و تفسير طريقه خوشنويسى
است كه اگر نبود، تجارب بشر و افكار دانشمندان با هم نمىآميخت و به سوى جلو حركت نمىكرد و پيوسته انسان در همان مراحل اوليه گام بر مىداشت.
شايد به همين دليل است كه خداوند در قرآن مجيد به آن قسم ياد كرده و مىفرمايد: «ن وَالْقَلَمِ وَمَا يَسْطُرُونَ»؛ سوگند به قلم و آنچه با قلم مىنويسند». [١]
همچنين در آياتى كه در آغاز بعثت پيامبر صلى الله عليه و آله نازل شد مىخوانيم: «اقْرَأْ بِسْمِ رَبِّكَ الَّذِى خَلَقَ ... الَّذِى عَلَّمَ بِالْقَلَمِ* عَلَّمَ الْإِنسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ»؛ بخوان به نام پروردگارت كه (موجودات را) آفريد، همان كسى كه بهوسيله قلم تعليم نمود و به انسان آنچه را نمىدانست آموخت». [٢]
نكته ديگر اينكه يك نوشته خوب بايد هم محتواى آن خوب باشد و هم داراى ظاهرى زيبا و آراسته باشد به همين دليل نامههايى كه با خط بد نوشته شده باشند و كتابهايى كه با چاپ نازيبا چاپ شده باشند كمارزش خواهند بود، هر چند محتواى خوب و جالبى داشته باشند. به خصوص در زمان ما كه بيش از هر زمان به زيبايى اهميت مىدهند و سعى دارند امور مادى و معنوى را در بهترين لباس ارائه دهند. به همين دليل امام عليه السلام در كلام بالا با ذكر جزئيات دقيق به اين مطلب اشاره فرموده است.
شخصيتها هميشه (چه در گذشته و چه در حال) خوشخطترين كاتبان را براى خود انتخاب مىكنند تا نامهها و رسالههاى آنها تأثير بيشترى داشته باشد.
نكته ديگر اينكه ممكن است بعضى اشكال كنند اين گفتار حكيمانه امام عليه السلام با گفتار ديگرى از آن حضرت كه به نزديك نمودن سطور يك نامه و ريز نوشتن، جهت صرفهجويى در كاغذ و مركب توصيه مىكند، سازگارى ندارد؛ آنجا كه طبق روايت امام صادق عليه السلام از آن حضرت، به فرمانداران خود نوشت:
«أَدِقُّوا
[١]. قلم، آيه ١
[٢]. علق، آيه ١-/ ٥