پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٩٨ - شرح و تفسير نيازمند، فرستاده خداست!

در آيه ١١ سوره «حديد» نيز خداوند پس از آن‌كه در آيات پيشين، از اهميت انفاق به نيازمندان سخن مى‌گويد همين تعبير را فرموده است: «مَنْ ذَا الَّذِى يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضاً حَسَناً فَيُضَاعِفَهُ لَهُ وَلَهُ أَجْرٌ كَرِيمٌ»؛ كيست كه به خدا وام نيكو دهد (و از اموالى كه به او ارزانى داشته انفاق كند) تا خدا آن را براى او چندين برابر كند؟ و براى او پاداش پرارزشى است!».

در چندين آيه ديگر از قرآن مجيد نيز همين معنا با الفاظ ديگرى بيان شده و انفاق در راه خدا را به عنوان وام دادن به پروردگار شمرده است كه اين نهايت لطف او به بندگان است. با اين‌كه مالك حقيقى تمام عالم هستى خداست و از همگان و همه چيز بى‌نياز است و هرچه ما داريم از او داريم، با اين حال انفاق در راه خدا را قرض به خداوند تعبير كرده است.

حتى در بعضى از آيات آمده است كه خداوند در برابر اين كار از بنده‌اش تشكر مى‌كند، «وَاللَّهُ شَكُورٌ حَلِيمٌ». [١]

همان‌گونه كه در خطبه ١٨٣ نيز در كلام امام گذشت كه مى‌فرمايد:

«وَاسْتَقْرَضَكُمْ وَلَهُ خَزَائِنُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَهُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ وَإِنَّمَا أَرَادُ أَنْ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلا؛

از شما درخواست قرض كرده در حالى كه گنج‌هاى آسمان‌ها و زمين به او تعلق دارد و بى‌نياز و شايسته ستايش است. او خواسته است شما را بيازمايد كه كدام يك نيكوكارتريد».

جالب اين‌كه در روايات اسلامى تعبيرات سه‌گانه‌اى آمده است كه هر يك از ديگرى پرمعناتر است. در يك‌جا مى‌خوانيم كه از امام سجاد زين العابدين عليه السلام نقل شده است كه هنگامى كه چيزى به فقير مى‌داد دست سائل را مى‌بوسيد و مى‌فرمود: «من دست سائل را نمى‌بوسم، بلكه دست پروردگارم را مى‌بوسم، زيرا صدقه قبل از آن‌كه در دست سائل بيفتد در دست پروردگار قرار مى‌گيرد؛

[١]. تغابن، آيه ١٧